Lubhalwe nguDylan Bettencourt
UNgqongqoshe wezeziMali uMnuz Enoch Godongwana uthe uhulumeni uzowugcina u-R3 kaphethiloli ngoNhlaba ukuvimba ukwenyuka okukhulu.
Uhulumeni wehlisela ku-zero intela kadizili ukuze avikele abashayeli ekwenyukeni kwenani elikhulu ngenyanga ezayo.
Abashayeli baseNingizimu Afrika bathola indlela yokuphila ukuze basinde ekunyukeni okukhulu kwentengo kaphethiloli nodizili ngoNhlaba.
Uhulumeni welula inkokhelo yentela kaphethiloli. Lokhu kuzovikela abashayeli bezimoto ekwenyukeni kwamanani amakhulu okudalwa yimpi yase-Iran kanye nerandi elibuthaka.
NgoMbasa, uhulumeni wanquma i-general fuel levy ngo-R3 ilitha. UNgqongqoshe wezeziMali uMnuz Enoch Godongwana umemezele ngoLwesibili ukuthi lolu sizo luzoqhubeka ngoNhlaba.
Abashayeli badinga usizo ngoba uphethiloli ongu-95 unleaded uzonyukq ngemali engaphezu kuka-R2 ilitha ngomhlaka-6 kuNhlaba.
Uhulumeni uphinde wanyusa ukukhululeka kukadizili ngo-93 cents kuye ku-R3.93 ilitha. Lokhu kwehlisa intela kadizili ibe u-zero.
UGodongwana uthe bathatha lesi sinyathelo ngoba udizili unganyuka ngemali engaphezu kuka-R5.40 ilitha ngoNhlaba.
Ngisho nosizo olungeziwe, intengo kadizili izodlula ku-R30 ilitha eGauteng.
UMnyango wezeziMali uthe uhulumeni uhlela ukunqamula ukukhululeka phakathi noNhlangulana. Usizo luzonqamuka ngokuphelele ngoNtulikazi.
“Imali elinganiselwa ku-R17.2 billion yentela kaphethiloli yesikhashana kusukela ngoMbasa kuya kuNhlangulana ka-2026,” kusho uGodongwana.
Uthe ukuqoqwa kwentela ephezulu kanye nokusetshenziswa kancane kuzokhokhela umthethosivivinywa, ngakho ngeke uqede isabelomali sikazwelonke.
UGodongwana uthe uhulumeni uzophinde alungise intela kaphethiloli nodizili ngoNhlaba ukuze kusizakale abathenga uphethiloli kwamanye amazwe ukukhokhela izindleko zabo.
I-akhawunti ye-slate ikhokhela abathenga kwamanye amazwe umehluko phakathi kwentengo kaphethiloli elawulwayo kanye nalokho abakukhokhayo ngempela. I-slate levy iqala lapho le akhawunti iwela ngaphezu kuka-R500 million ngokubomvu.
UMnyango Wezezimbiwa kanye Nezamafutha usuqalile ukubuyekeza ifomula esetshenziswa ukubala amanani kaphethiloli.
Ukwenyuka kwentengo kaphethiloli nodizili okungapheli kubangela ukwesabela ukuthi izindleko zokuphila zizokwenyuka. Lokhu kungaphoqa inzalo ephakeme kubantu baseNingizimu Afrika.
Esithombeni esingenhla: Imoto egcwele uphethiloli.
Umthombo wesithombe: Ifayela
