Lubhalwe ngu-Anita Dangazele
Ibamba likaNgqongqoshe wamaPhoyisa uFiroz Cachalia ukuqinisekisile ukuthi umbiko we-Independent Police Investigative Directorate ubikwe ukuthi awuseyona imfihlo ngomhlaka-2 kuNhlolanja ka-2026 ngemuva kokumakwa njengophenyo oluyimfihlo enkulu isikhathi esingaphezu konyaka.
I-ActionSA ithi izophikisana nanoma yiziphi izinyathelo ezinzima enkantolo, ithi imininingwane ebalulekile mayelana nokubanjwa kwepulazi likaMengameli Cyril Ramaphosa ingase ifihlwe.
Umbiko mayelana nokugetshengwa kwepulazi iPhala Phala awuseyona imfihlo kahulumeni.
Ibamba likaNgqongqoshe wamaPhoyisa uFiroz Cachalia ukuqinisekisile ukuthi i-Independent Police Investigative Directorate ithi umbiko awuseyona imfihlo enkulu.
Ihhovisi liphenya ngokuziphatha kwamaphoyisa ahlobene nokweba epulazini likaMengameli Cyril Ramaphosa eLimpopo.
Lesi sigameko senzeka ngoNhlolanja ka-2020.
Lolu phenyo luqale ngo-2022 ngemuva kokuthi umholi we-African Transformational Movement uVuyo Zungula efake isikhalo kuhlaka lwamaphoyisa.
UZungula ucele uphiko lwamaphoyisa ukuthi luphenye ngezinsolo zokuthi izikhulu zamaphoyisa zazazi ngokufihlwa kokwebiwa epulazini likaMengameli.
NgoLwezinyakenye, uCachalia watshela ilungu lePhalamende le-Economic Freedom Fighters uMazwi Blose ukuthi lo mbiko ubhalwe ukuthi uyimfihlo enkulu.
Uthe lokhu kwenzelwe ukuvikela isithunzi sophenyo.
UCachalia uthe kuphinde kuvikelwe ofakazi namalungu oMbutho Wamaphoyisa aseNingizimu Afrika okungenzeka ukuthi ayathinteka. Uthe lokhu kuzovimba amagama abo ukuthi angadalulwa ngaphambi kokuthi kuqale ukuqulwa kwamacala.
Ngaleso sikhathi, uthe iDirectorate for Priority Crime Investigation iphenya icala lobugebengu kulolu daba. Uthe imininingwane esembikweni we-watchdog ingase ibe yingxenye yedokhethi lamacala obugebengu.
NgoMsombuluko, uZungula wabelane ngempendulo entsha yePhalamende evela kuCachalia.
Kuyo, uCachalia ukuqinisekisile ukuthi uPhiko luphothulile uphenyo lwalo nokuthi umbiko uthathwe ngokuthi awuseyona imfihlo ngokusemthethweni ngomhlaka-2 kuNhlolanja ka-2026.
Uthe ngemuva kokucubungula izizathu zokuqala zokuyigcina iyimfihlo futhi yazilinganisa nezidingo zomphakathi, uphiko lwanquma ukuthi akusadingeki ukuthi luhlale luyimfihlo.
Nokho, uCachalia uphinde wathi umbiko ngeke ukhishwe ngoba leyo akuyona inqubo ye-Independent Police Investigative Directorate.
USihlalo Kazwelonke we-ActionSA uMichael Beaumont ukwamukele ukwehliswa kwezigaba kodwa waveza ukukhathazeka.
“Umuntu angazibuza nje ukuthi zingakanani izinto ezibalulekile ezizofihlwa. Ukunqoba kokuthola lo mbiko, kuzovumela i-ActionSA kanye nezinhlangano zomphakathi ukuthi ziphonse inselelo kokubili ukuhlehliswa kanye nombiko ngokwawo enkantolo uma lokhu kukhathazeka kufezeka,” kusho uBeaumont.
Ubeyigxeka indlela leli hlazo elisingathwe ngayo.
“Yonke into ebandakanya iPhala Phala isicociwe yahlanzwa ukuze kuvikelwe uMengameli uRamaphosa ekutheni angaziphenduleli ngokugcina impahla yakhe engu-$580 000. Zonke izikhungo zikahulumeni zenze imizamo yokuvikela uMengameli, futhi amaqembu aphikisayo ayekade eseyilahlile le mpi njengoba esenezihlalo zeGNU futhi amatasatasa nokundiza emhlabeni wonke ukuze akhulume ngobukhazikhazi baseNingizimu Afrika,” esho.
U-Beaumont uthe uma i-ActionSA ithola umbiko ezinsukwini ezizayo, iqembu lizokwabelana ngalokho elikuqukethe futhi lichaze izinyathelo zalo ezilandelayo.
Osesithombeni esingenhla: UMengameli Cyril Ramaphosa.
Umthombo wesithombe: X
