Uhulumeni uthumela abantu abangu-68 000 abakuleli ngokungemthetho emakhaya

Lubhalwe nguPalesa Matlala

Abantu bangaphandle abangaphezu kuka-68,000 sebecubungulelwe ukubuyiselwa ezweni labo kusukela ngoNhlangulana njengoba amaphoyisa kanye nezikhulu zemingcele beqinisa imisebenzi yokulwa nokufuduka kwabantu ngokungemthetho kanye nobugebengu obuwela imingcele.

Uhulumeni uhlela ukuvula inkantolo ekhethekile yokufuduka e-OR Tambo International Airport ukuze kusheshiswe amacala okufuduka kwabantu nokunciphisa ingcindezi ezinkantolo ezimatasa.

Uhulumeni waseNingizimu Afrika uthi uqinisa impi yakhe yokulwa nokufuduka kwabantu ngokungemthetho kanye namaqembu obugebengu azuza kukho.

UNgqongqoshe Wezobulungiswa uMmamoloko Kubayi umemezele ukuthi abantu bangaphandle abangaphezu kuka-68,000 sebecubungulelwe ukubuyiselwa ezweni labo kusukela ngoNhlangulana.

Iningi labo licubungulelwe ngeSikhungo Sokubuyiselwa Kwesikhashana eMusina, eLimpopo, ngaphambi kokuba babuyiselwe emazweni abo.

Le misebenzi ihilela i-South African Police Service, i-Border Management Authority, uMnyango Wezasekhaya kanye noHawks.

Iziphathimandla zithi le misebenzi ehlangene iholele ekuboshweni kwabantu abahlobene nokuwela imingcele ngokungemthetho, ukushushumbisa abantu, amadokhumenti angekho emthethweni kanye nokuxhashazwa kwabasebenzi.

UKubayi uthe uhulumeni usebenza futhi ukusheshisa amacala okufuduka ngokwenza inkantolo yokufuduka e-OR Tambo International Airport.

Izikhulu sezivele zihlole indawo futhi zathola indawo yezinkantolo ezifika kwezintathu.

Inkantolo entsha kulindeleke ukuthi ibhekane kakhulu namacala okufuduka, kodwa uKubayi uthe ingasiza futhi ekunciphiseni umthwalo osindayo eNkantolo kaMantshi yaseKempton Park.

Uthe izinqubo zenkantolo ezisheshayo zizosiza uhulumeni ukuthi abhekane ngokushesha nabantu abaphula imithetho yokufuduka.

Isimemezelo siza njengoba imigqa emide yamaloli ethwala impahla iqhubeka nokwanda emngceleni weBeitbridge phakathi kweNingizimu Afrika neZimbabwe.

Kodwa-ke, i-Border Management Authority ithi ukubambezeleka akubangelwa yizikhulu zaseNingizimu Afrika.

Okhulumela uNkk Mmemme Mogotsi uthe izinsizakalo zokufuduka, amasiko, ukuhlolwa kwezolimo, ukuhlolwa kwezempilo kanye nezinye izinsizakalo zemingcele ohlangothini lwaseNingizimu Afrika zisebenza ngendlela evamile.

Uthe ukuminyana kuseceleni komngcele waseZimbabwe.

Ngokusho kweziphathimandla zaseZimbabwe, indawo yokupaka emngceleni isinciphile ngoba amaloli amaningi athwala imithwalo engavamile agcwele izindawo zokupaka.

Impahla nayo ithatha isikhathi eside ukuyihambisa ngenxa yokubambezeleka kwama-clearing agents.

Lokhu kuye kwanciphisa ukuhamba kwamaloli angena eZimbabwe.

I-Border Management Authority ithi iNingizimu Afrika isalokhu izibophezele ekuqinisekiseni imithetho yayo yokufuduka ngenkathi iphatha abantu ngendlela efanele futhi ngokomthetho.

Izikhulu zixwayise nabantu ukuthi bangaphazamisi imisebenzi yokuphoqelela umthetho ehlose ukufuduka okungekho emthethweni kanye namaqembu obugebengu.

Kungani uhulumeni ecindezela?

INingizimu Afrika ineminye yemingcele yomhlaba ematasa kakhulu eningizimu ye-Afrika.

Nsuku zonke, izinkulungwane zabantu nezimoto zingena futhi ziphume kuleli lizwe ngezindawo ezisemthethweni zomngcele.

Uhulumeni uthi ngenkathi iningi liwela ngokusemthethweni, amaqembu obugebengu asebenzisa imizila yomngcele engekho emthethweni ukuhambisa abokufika abangenawo amaphepha, abantu abashushumbisiwe, izimoto ezebiwe, izidakamizwa kanye nezimpahla zomgunyathu.

Iziphathimandla zithi imisebenzi yakamuva ihlose ukuqinisa ukuphepha komngcele, ukuvikela imiphakathi nokuqinisekisa ukuthi imithetho yokufuduka iyaqiniswa.

Esithombeni esingenhla: UNgqongqoshe Wezobulungiswa uMmamoloko Kubayi uthi uhulumeni uqinisa ukuphepha komngcele futhi usheshisa amacala okufuduka njengoba izinkulungwane zabokufika ngokungemthetho zicutshungulwa ukuze zibuyiselwe ezweni lakubo.

Umthombo wesithombe: GCIS

Izihloko zakamuva