Lubhalwe nguSelloane Ntshonyane
UMpho noTshepo Mokete baqale ibhizinisi labo lamakhanda ezinkomo nepapa ngo-R1,000 futhi manje benza cishe u-R8,000 ngenyanga, kodwa ukweqa kwenyama ngo-54% kudla yonke into abayiholayo.
Phakathi kuka-10 no-20 nyanga zonke, ukuthengisa kwehla kakhulu njengoba amakhasimende ephelelwa yimali. Osisi bayibiza ngokuthi yi-mampara week futhi bahlela ibhizinisi labo ngenye indlela.
UMpho noTshepo Mokete bazi kahle ukuthi amakhasimende abo aphelelwa imali nini. Phakathi komhlaka-10 no-20 nyanga zonke, imali uyaphela kanjalo nokuthengisa kuyancipha. Bayibiza ngeviki lemampara.
Lezi zelamani ziqhamuka eLesotho zahlala emigwaqeni yaseGauteng zidayisa inyama yenhloko, ikhanda lenkomo nepapa. Baqale ngo-R1 000, amabhodwe amancane amabili, itafula nezigxobo. Iresiphi ilula. Bilisa inyama ngosawoti, uyiphake nepapa, ubeke izinongo ne-sauce eceleni. Amapuleti abiza u-R50 kuya ku-R100.
Emasontweni amahle badonsa u-R2,800. Ngesonto lika-mampara, lokho kwehla ku-R1,200. Kuyo yonke inyanga, leli bhizinisi lingenisa imali elinganiselwa ku-R8 000.
Kodwa umhlabathi ulokhu uguquguquka ngaphansi kwezinyawo zabo.
Ikhanda lenkomo lalibiza u-R280 ngonyaka odlule. Manje selibiza u-R430. Lokho kungukugxuma okungu-54%.
Baphinde bakhokhe u-R50 ngesonto ukuze nje bathole isitoko ehostela laseNancefield. Izindleko ezikhuphukayo sezivele zibaphoqe ukuthi bayekise umsebenzi oyedwa.
Imvula ingesinye isitha. Bapheka ngaphandle. Ukungabi nomlilo kusho ukungabi nakudla kusho ukungabi namali.
UMpho wazi kahle ukuthi kusho ukuthini ukulahlekelwa yileli bhizinisi. Uno-R600 werenti, u-R610 wemali yesikole kanye nomndeni othembele kuye.
“Sibone ukuthi ukudla kudayiswa ngokushesha, sanquma ukuthi sigxile enyameni yenhloko nepapa,” kusho yena.
Bekuyibhizinisi elilungile ngo-2024. Ukuthembela kulo ngo-2026 kuyimpi ehluke ngokuphelele.
Esithombeni esingenhla: UMpho noTshepo Mokete bedayisa amakhanda ezinkomo nepapa emigwaqeni yaseGauteng.
Umthombo wesithombe: Selloane Ntshonyane
