Intsha yango-1976 imashela ikusasa kodwa ngo-2026 intsha ilwela ukuqeda usuku.

Lubhalwe nguRorisang Modiba

Owesilisa oneminyaka engu-24 ubudala waseGoli uthi ukulahlekelwa umshana wakhe kwavusa imicabango yokuzibulala eyayinzima kakhulu.

Ongoti baseNingizimu Afrika baxwayisa ngokuthi amadoda aneminyaka ephakathi kuka-18 kuya ku-35 mancane amathuba okuthi afune usizo, njengoba ukuntuleka kwemisebenzi, ingcindezi yomndeni kanye nokukhula kubenza bavalele ubuhlungu ngaphakathi.

Uneminyaka engu-24, ungowaseGoli, kanti ngaphandle ubukeka emuhle, uyaba khona kubangani bakhe uma bemdinga, uyawubheka umndeni wakhe kanti ungumuntu abantu abancike kuye.

Ngaphakathi kungolunye udaba oluhlukile.

Ukushona komshana wakhe obenezinyanga ezine ephila kwashintsha okuthile kuye angeke akwazi ukukusho ngaleso sikhathi. Wayeka ukulala kahle. Walahlekelwa amandla akhe okugxila. Injabulo yaphela kuye kancane kancane.

“Impilo yayingabekezeleleki, futhi imicabango yokuzibulala yayivame ukungivakashela,” esho.

Ekugcineni wafuna usizo futhi waqala ukululama. Kodwa lokhu kwashiya into abantu abaningi ekuphileni kwakhe abangayiboni namanje.

“Ngaphandle kokuthi ngikhethe ukuyikhombisa, abantu abayiboni. Ngingajabula kakhulu, ngibe khona kuwo wonke umuntu uma engidinga, kodwa ingaphakathi lami libe liphukile,” esho.

Wafunda ukuzifundela izimpawu eziyisixwayiso. Uma ezithola esetheleka kwabanye abantu ngaphezu kokujwayelekile, uyazi ukuthi kukhona okungahambi kahle. Ukupha, uthe, kuvame ukuba yimaski. Uke wacasuka Waterhouse umfowabo omncane futhi waba ne-blacked out ngenxa yentukuthelo.

“Yilapho ngabona khona ukuthi sengifinyelele esiphethweni sami. Ngabona ukuthi ukudinwa kuthatha impilo yami ngangingalahlekelwa uyena.” echaza.

Usezichaza manje njengomuntu ozwelayo. Akathembi kalula. Abangane bambheka njengomuntu ohlale ekhona kubo uma bemdinga.

“Ungahlala ekamelweni eligcwele abantu abakuthandayo kodwa uzizwe unesizungu futhi ungaqondakali,” usho kanje.
Wakhuliswa ukuze aqine. Lokho kukhuliswa kwakhe uthe kwenza ukuba nomunyu ubonakale engathi uyisahluleki.

UTebogo Ramadiro, ongumxhumanisi wokusetshenziswa kwezidakamizwa kwaSouth African Depression and Anxiety Group, uthe lesi simo sijwayelekile kwabesilisa abaphakathi kweminyaka engu-18 no-35.

“Amanye amadoda ahlupheka ethule izinyanga noma iminyaka engikutholi ukwesekwa,” kusho uRamadiro.

Ungomunye wabantu abasha baseNingizimu Afrika abacela ku-4.7 million abaneminyaka engu-15 kuya ku-24 abangasebenzi njengamanje, ngokusho kweStatistics South Africa. Abantu abayisithupha kwabayishumi abakuleyo minyaka yobudala abanawo umsebenzi. Abanye abayizigidi ezingu-3.9 abasebenzi, abafundi noma akukho la beqeqeshwa khona.

Umbiko wakamuva we-Discovery Health we-HealthTrend26 uthole ukuthi izimangalo zezempilo yengqondo phakathi kwamalungu aneminyaka engu-18 kuya kwengu-30 zikhuphuke ngo-80% kule minyaka eyishumi edlule. Umuntu omdala oyedwa kwabayisikhombisa manje uthi unenkinga yengqondo.

Ensizweni yaseGoli umsebenzi usaqhubeka. Uyazelapha inhliziyo futhi akakaqedi.

“Njengendoda ukuba ne-break down kunzima kunalokho abantu abakucabangayo,” usho kanje.

“Abantu babukela kimina, ngakho ngizwa sengathi ngeke ngibathwalise izinkinga zami.”

Funda: Ezepolitiki — UZukile Majova ukhuluma ngokuthi uSuku Lwentsha kufanele lusho ukuthini entsheni yaseNingizimu Afrika ngo-2026.

Uma wena noma othile omaziyo edonsa kanzima, thintana neQembu Lokudangala Nokukhathazeka laseNingizimu Afrika ku-0800 567 567. Ulayini umahhala futhi uvulwa amahora angu-24.

Esithombeni esingenhla: Owesilisa ohlezi yedwa.

Umthombo wesithombe: Pexels

Izihloko zakamuva