Lubhalwe ngu-Anita Dangazele
UMengameli uCyril Ramaphosa utshele isizwe ngeSonto, ngomhlaka-7 kuNhlangulana, ukuthi ukuphoqelela imithetho yokufika kwabantu bokufika kuwumsebenzi kahulumeni, hhayi izakhamuzi ezizimele noma amaqembu omphakathi.
Umholi kaMarch and March, uJacinta Ngobese-Zuma, uthi umthetho weCriminal Procedure Act uvumela izakhamizi ukuthi zibophe, kodwa umthetho awubaluli amaphepha angekho emthethweni njengezizathu zokuboshwa kwesakhamuzi.
IMarch and March ithi izoqhubeka nokubopha abantu bangaphandle abangenazo izincwadi. Umthetho awubaniki lawo mandla.
Ekhuluma ne-SABC News ngeSonto ebusuku, ngomhlaka-7 kuNhlangulana, kulandela inkulumo kaMengameli uCyril Ramaphosa ayibhekise esizweni, umholi weMarch and March uJacinta Ngobese-Zuma uthe izakhamuzi zinelungelo lokubopha abantu ngaphansi koMthetho Wenqubo Yobugebengu kanye noMthetho Wokufika.
Uyisho yomibili le mithetho ngamagama. Akekho noyedwa okwesekayo lokhu akushoyo.
Umthetho weNqubo yoBugebengu iyazivumela izakhamizi ezizimele ukuthi zibophe umuntu ngaphandle kwencwadi egunyaza ukuthi aboshwe, kodwa ezimweni ezithile kuphela. Umuntu loyo owenze icala leSchedule 1. ISchedule 1 ihlanganisa amacala abucayi: ukubulala, ukudlwengula, ukuthumba, ukugebenga kanye nokukhwabanisa. Ukuba seNingizimu Afrika ngaphandle kwamaphepha akukho kulolo hlu.
Amandla okumisa umuntu futhi afune nobufakazi belungelo lakhe lokuba sezweni anikezwe amaphpyisa akuleli kanye nabezokufika. Akudluleli kuzakhamizi ezizimele ezizenzela umathanda.
UNgobese-Zuma uphinde wacaphuna iSigaba 24 soMthetho Wezokufika. Leso sigaba sikhuluma ngezimvume zesimo sabafuduki, hhayi amandla okubopha.
URamaphosa ubekhuluma eqondile. Umthwalo wemfanelo wokuqinisekisa ukuthi kulandelwa imithetho yabantu bokufika kuleli, uthe ulele kuhulumeni kuphela.
UNgobese-Zuma wahlehla.
“Uhulumeni uyazama ukubhekana nenkinga yokufika kwabantu bakwamanye amazwe,” usho kanje.
Uxwayise ngokuthi imiphakathi ngeke ihlale eceleni.
Izinhlangano ezimelene nokufudukela kwamanye amazwe ngokungemthetho zibeke umnqamulajuqu womhlaka-30 kuNhlangulana wokuthi abantu bangaphandle abangenazo izincwadi baphume kuleli.
Kwenzekani ngemva kwalolo suku, nokuthi ubani othatha isinyathelo, kuseyingxabano ebukhoma phakathi kwenhlangano nohulumeni.
Esithombeni esingenhla: Umholi weMarch and March uJacinta Ngobese-Zuma ngesikhathi kunombhikisho.
Umthombo wesithombe: Sithunyelwe
