Lubhalwe nguDylan Bettencourt
I-Mauritius iqambe i-AI kanye ne-digitisation njengensika yokuqala yesabelomali sayo sikazwelonke sika-2026/27, ngaphambi kwezinye izinto ezibalulekile eziyisithupha.
Izwe lihlela amathuluzi e-AI kubafundi, othisha, izikhulu zikahulumeni, ukunakekelwa kwezempilo, ukunikwa kwamalayisensi, ukulawulwa kwezimali kanye nendawo entsha yokutshala imali yedijithali.
I-Mauritius ifuna i-AI kube yingxenye yempilo yansuku zonke.
Izwe libeke i-AI kanye ne-digitisation phakathi nendawo yesabelomali salo sikazwelonke sika-2026/27, hhayi njengephrojekthi eseceleni, kodwa njengeyokuqala kwezinsika eziyisikhombisa eziyinhloko zomnotho.
UNdunankulu kanye noNgqongqoshe Wezezimali uDkt Navinchandra Ramgoolam wethula inkulumo yesabelomali ngomhlaka-19 kuNhlangulana.
Lolu hlelo luxhumanisa i-AI nezikole, izibhedlela, abokufika, izinsiza zezezimali, amahhovisi omphakathi kanye neNdawo Yezomnotho Ekhethekile e-Côte d’Or.
Uhulumeni uzoqeqesha abantu abangu-50,000 ngamakhono asebenzayo e-AI ngonyaka ozayo.
Lokho kubandakanya onjiniyela abangu-25,000, osomabhizinisi nabanikazi bamabhizinisi amancane. Ihlanganisa nothisha basezikoleni zamabanga aphezulu abangu-8 000, izikhulu zikahulumeni ezingu-5 000 kanye nabafundi abenza u-Grade-9 abangu-12 000.
Abafundi baka-Grade-9 bazothola amathuluzi okufunda asebenza nge-AI.
I-AI izophinde isetshenziswe emisebenzini yomphakathi.
I-National Electronic Licensing System izothola i-AI chatbot yezilimi eziningi. Ikhomishana Yezinsizakalo Zezezimali izosebenzisa amathuluzi e-AI, kanti i-Healthcare Innovation kanye ne-Artificial Intelligence Unit izohlola ukusetshenziswa kwe-AI yomtholampilo.
Uhulumeni ufuna i-Mauritius ukuthi ibe indawo ye-AI ethenjwayo kanye nesikhungo sezinsizakalo esifundeni sase-Indian Ocean kanye ne-Southern African Development Community.
I-Special Economic Zone entsha yobuchwepheshe obuphezulu e-Côte d’Or izoqondisa i-AI kanye nabatshalizimali bedijithali.
Le ndawo izohlinzeka ngobunikazi bamazwe angaphandle ngokugcwele, intela kagesi ekhethekile yezikhungo zedatha, ukutholwa kwe-VAT kanye nezimvume zokusebenza zokusheshisa abasebenzi bangaphandle abakhethekile.
I-Mauritius izophinde yethule Umthetho Wokuqala Ngeholide yentela yeminyaka eyi-10.
Izinkampani ezikhiqizayo ezitshala imali ezixazululweni ze-AI namalungelo obunikazi zizofaneleka ukuthola ikhredithi yentela yokutshala engu-15% njalo ngonyaka iminyaka emithathu.
Isabelomali sakhela phezu kwe-National AI Strategy 2025-2029 yaseMauritius, eyethulwe ngoMbasa.
Lelisu lihlanganisa ingqalasizinda yedatha, amakhono, i-AI enomthwalo wemfanelo kuhulumeni kanye noPhiko lwe-AI olusha lukahulumeni lokwengamela umsebenzi.
Iphinde yethula i-DIVA, umsizi we-AI wezinsizakalo zamaselula zikahulumeni, kanye Nendawo Yemakethe Yesifunda ye-AI ukuze kuxhunywe iziqalo nezikhungo zomphakathi e-Afrika yonkana.
Isabelomali manje sesinikeza imali kanye nezinzuzo ezinhlelweni ebeziwumgomo.
Esithombeni esingenhla: UNdunankulu waseMauritius kanye noNgqongqoshe Wezezimali uDkt Navinchandra Ramgoolam.
Umthombo wesithombe: UDkt Navinchandra Ramgoolam/Facebook.
