Lubhalwe ngu-Anita Dangazele
Kulindeleke ukuthi udizili unyuke ngaphezu kuka-R1 ilitha ngalinye ngoNcwaba, ngemuva kwamasonto kubonakala sengathi intengo izokwehla.
Ukwehla obekulindeleke kuphethiloli sekunciphe kwaba ngaphezudlwana kwamasenti angu-20 ilitha ngalinye, okuncane kakhulu kunalokho obekulindeleke ekuqaleni kwale nyanga.
Emasontweni amathathu edlule, abashayeli bezimoto ezisebenzisa udizili batshelwa ukuthi balindele izindaba ezinhle ngoNcwaba. Lezo zindaba ezinhle sezinyamalele.
Imininingwane emisha evela ku-Central Energy Fund, inhlangano eqapha amanani kaphethiloli, ikhombisa ukuthi manje udizili uzonyuka ngo-R1.47 ilitha ngalinye, bese kuba u-R1.27 ilitha ngalinye kolunye uhlobo.
Uparafini wokukhanyisa, osetshenziswa yimindeni eminingi ukupheka nokufudumala, nawo manje uzonyuka ngo-R1.17 ilitha ngalinye.
Abashayeli bezimoto ezisebenzisa uphethiloli basazothola ukwehla kwentengo, kodwa sekunciphe kancane. Lokho obekulindeleke ukuthi kube u-R2 ilitha ngalinye manje sekungamasenti angu-21 kuya kwangu-26 kuphela.
Kungani lokhu kushintshile? Kubangelwa izinto ezimbili: intengo kawoyela emakethe yomhlaba, kanye nenani le-randi. Uwoyela ube yigugu kakhulu ngenxa yokungqubuzana okuqhubekayo eMiddle East, ikakhulukazi kusukela ngomhlaka-7 kuNtulikazi, lapho uMengameli wase-US uDonald Trump ethi isivumelwano sokuyeka ukulwa ne-Iran sesiphelile.
Kusukela ngaleso sikhathi, amanani kawoyela akhuphukile, kanti amanani kaphethiloli eNingizimu Afrika ahambisana kakhulu nentengo kawoyela emhlabeni. Ngaphezu kwalokho, i-randi nalo libuthakathaka, lisuka ku-R16.25 nge-dollar ngomhlaka-7 kuNtulikazi laya ku-R16.71 manje, okwenza uphethiloli ongeniswa ezweni ube yigugu kakhulu.
Uma ubheka usuku olulodwa nje, uMsombuluko, umhlaka-27 kuNtulikazi, isimo sibi kakhulu. Ngalolo suku olulodwa, zonke izinhlobo zikaphethiloli, kubandakanya uphethiloli ojwayelekile, zazikhombisa ukuthi intengo izonyuka, hhayi ukuthi izokwehla. Lokho konga okuncane kukaphethiloli kusekhona ngenxa yezinsuku ezingcono ekuqaleni kwenyanga. Uma amanani kawoyela eqhubeka nokukhuphuka, lokho konga okuncane kungase kunyamalale ngokuphelele ngaphambi kokuba kumenyezelwe intengo entsha. Intengo entsha kaphethiloli izomenyezelwa ezinsukwini ezizayo futhi izoqala ukusebenza ngoLwesithathu ngomhlaka-5 kuNcwaba.
Esithombeni esingenhla: Amanani kadizili manje abheke ekukhuphukeni ngenyanga kaNcwaba.
Umthombo wesithombe: Ifayela
