Lubhalwe nguRorisang Modiba
Amanani kaphethiloli aseNingizimu Afrika azonyuka ngoLwesithathu ngenxa yokuthi izindleko zikawoyela emhlabeni wonke zinyulr ngesikhathi sengxabano yase-United States ne-Iran.
UMnyango wezokuMbiwa Phansi naMandla uthe intengo kadizili nopharafini izokwehla kulo lonke elaseNingizimu Afrika kusukela ngoLwesithathu.
Abashayeli baseNingizimu Afrika babhekene nenkinga enkulu emagalaji kuleli sonto njengoba intengo kaphethiloli ikhuphuka.
UMnyango Wezezimbiwa Namandla uthe womabili amabanga kaphethiloli azonyuka ngo-R1.43 ilitha ngoLwesithathu ngomhlaka-3 kuNhlangulana ka-2026.
Ukwenyuka kwentengo kwenyusa uphethiloli (93) ku-R27.95 ilitha. Uphethiloli (95) ukhuphukela ku-R28.06 ilitha. Lokhu kusho ukuthi ukugcwalisa ithangi elincane elingamalitha angu-40 ngophethiloli (95) kuzobiza u-R57 ngaphezu kwenyanga edlule, okwenza isikweletu siphelele sibe ngu-R1,122.
Kodwa abashayeli abashayela izimoto zikadizili bazothi ukuphumula.
Intengo ka-0.05% sulphur diesel yehla ngo-R3.25 ilitha kanti ibiza u-R27.92.
Udizili (cleaner) ongu-0.005% sulphur wehla ngo-R2.62 ilitha ufinyelele ku-R28.76. U-40 litre wemoto kadizili usuzoba cishe u-R130 okungaphansi kwalokhu abakukhiphe ngenyanga edlule.
Imindeni esebenzisa upharafini ukufudumeza amakhaya ayo noma ukupheka nayo izokonga imali. Upharafini wehla ngo-R5.96 ilitha.
I-liquid petroleum gas nayo iya ngokuya iyehla. Intengo yehla ngo-17 cents ikhilogremu ezweni lonke kanye namasenti angama-20 ikhilogremu eWestern Cape.
Umnyango uthe amanani kawoyela emhlabeni wonke aphoqa ukuthi intengo kaphethiloli inyuke. Uwoyela ongahluziwe we-Brent weqe usuka ku-$101 waya ku-$104.59 umphongolo ngesikhathi sokubuyekezwa.
Lokhu kweqa kwentengo kwenzeke ngenxa yengxabano phakathi kwe-United States ne-Iran, eyavala i-Strait of Hormuz.
Izintengo zikadizili nopharafini zehla ngenxa yokuthi isidingo somhlaba wonke sikadizili sihlala sehla ngesikhathi sasehlobo enyakatho nenkabazwe.
Uhulumeni uphinde wehlise inkokhelo yentela kaphethiloli yesikhashana ngo-R1.50 ilitha kaphethiloli kule nyanga. Lolu hlelo losizo luzophela ngomhlaka-30 kuNhlangulana ka-2026. Ukuthi kuzokwenzekani ngezintengo zikaphethiloli ngoNtulikaxi kuncike ekutheni amanani kawoyela emhlabeni wonke ayehla yini.
Esithombeni esingenhla: Abashayeli bezimoto egalaji likaphethiloli.
Umthombo wesithombe: Pexels
