Abantu abangamaTsonga bebebhikisha bethi sebekhathele ukuphathwa njengabantu bokufika ezweni labo

Lubhalwe ngu-Anita Dangazele

IVatsonga Machangana emashele kuKhomishana Yamalungelo Abantu eGoli ngomhlaka-26 kuNhlangulana ka-2026, efuna ukuqashelwa nokuvikelwa kwamaTsonga aseNingizimu Afrika avame ukuthathwa njengezakhamuzi zakwamanye amazwe.

Umdidiyeli kazwelonke uWandile Maluleke uthi abantu abangamaTsonga bavinjwa abantu abangabazi baphoqwe ukuthi baveze omazisi babo, kanti ilungu elibizwa ngeMK Party kanye ne-Action SA njengabaxhasi bamamashi abeka umphakathi wabo engcupheni.

AmaTsonga aseNingizimu Afrika athi aphathwa njengabantu bokufika ezweni lakubo. NgoLwesihlanu ngomhlaka-26 kuNhlangulana ka-2026, badlulisele leso sikhalo kuKhomishana Yamalungelo Abantu YaseNingizimu Afrika eGoli.

Amalungu enhlangano yeVatsonga Machangana athumele imemorandamu ecela iziphathimandla ukuthi zibone ukuthi bangobani, zivikele amalungelo azo akumthethosisekelo futhi ziyeke lokho akuchaza njengokucwaswa kwabantu abakhuluma isiTsonga iminyaka eminingi. Ikhomishana ibilokhu iqhuba uhlelo lokungenelela ezinxushunxushwini ezithinta ukufuduka kwabantu kusukela ngasekupheleni kukaNhlaba ka-2026z

Umxhumanisi kazwelonke uWandile Maluleke uthe le nkinga yenzeka emehlweni.

Abantu abangabazi bezwa kukhulunywa isiTsonga bafuna lowomuntu aveze ubufakazi bokuthi ungowaseNingizimu Afrika.

“Uma ezinye izizwe zibezwa bekhuluma ulimi abangaluzwa kahle basuke sebefuna ukuthi baveze ukuthi bangabantu baseNingizimu Afrika.”

Uthe umphakathi awubhekile ukwamukelwa. Ufuna inhlonipho.

“Asiceli muntu ukuthi asigunyaze, sigunyaziwe. Sikhuluma ngezilimi ezisemthethweni eziyishumi nanye. Singabantu baseNingizimu Afrika. Sigcwele izwe lonke,” esho.

Le mashi iza ngemuva kwamasonto amane uNhlamulo Sambo (19) egwazwe wabulawa KwaNonqaba, eMossel Bay, ngesikhathi kunezinxushunxushu ezimelene nabokufika.

Umndeni wakhe uthi wabulawa ngoba engumTsonga futhi becabanga ukuthi ungowangaphandle. Icala lokubulala lasulwa ohlwini ngenxa yokushoda kobufakazi. Umsolwa uhambe ngokukhululeka.

Ilungu leVatsonga Machangana uNhlamulo Makhubele uthe ukushona kukaSambo yikho kanye inhlangano ezama ukukuvimba.

“Silahlekelwe ngomunye wethu. Asikabutholi ngisho ubulungiswa namuhla,” kusho uMakhubele.

Uphinde wathi amaqembu ezepolitiki abexhasa ngezimali imashi athi ibeke abantu abangamaTsonga engcupheni.

“Kunezinhlangano eziningi ebezixhasa lezi zinto, njengeqembu le-MK, i-Action SA,” kusho uMakhubele.

Le mashi uzokwenzeka ezinsukwini ezine ngaphambi komhlaka-30 kuNhlangulana ka-2026, lapho iMarch and March inhlangano ephethe imibhikisho yokulwa nabokufika esakaze izwe lonke kusukela ngoNhlaba yabela isikhathi sokugcina sokuba abantu bakwamanye amazwe abangenazo izincwadi bashiye iNingizimu Afrika. IMarch and March ikhiphe isitatimende ngoLwesihlanu esithi bayawusekela ngokugcwele umbhikisho weVatsonga Machangana.

Esithombeni esingenhla: Amalungu enhlangano yeVatsonga Machangana aya kwiKhomishana Yamalungelo Abantu yaseNingizimu Afrika eGoli ngomhlaka-26 kuNhlangulana ka-2026, efuna ukuqashelwa nokuphathwa ngokulinganayo kwabantu abangamaTsonga baseNingizimu Afrika.

Umthombo wesithombe: Sithunyelwe

Izihloko zakamuva