Lubhalwe nguNkhensani Mthombeni
UTshepo Zitha (26) waseTzaneen waqala ibhizinisi lakhe lekota ngo-2019 engenamali futhi engenawo amakhasimende ngosuku lokuqala.
Ngesikhathi uTshepo ephelelwa isitokwe, u-Ali noMalid bebemnika ngesikweletu. Ubebakhokhela uma esekwazi. Usathenga kubo nanamuhla.
UTshepo Zitha waba nosuku lokuqala olubi. Wayeneminyaka engu-19 ubudala, esanda kuphuma esikoleni eDan Village e-Tzaneen, eLimpopo, futhi isitendi sekota ayesithathe kudadewabo sasingangenisi imali.
Imali ayenzile ayikwazanga ukukhokhela umzuliswano olandelayo wesitoko.
Wayengazi ukuthi uzoqhubeka kanjani.
Abazali bakhe abakwazanga ukumyisa enyuvesi ngemuva kokuphasa umatikuletsheni ngo-2018. Ibhizinisi lekota kwakuyicebo. Futhi ngosuku lokuqala, icebo lalingasebenzi.
Okwamenza waqhubeka kwakungu-Ali noMalid, abanikazi bezitolo baseSomalia ababedayisa eduze kwakhe endaweni. Lapho uTshepo engenayo imali yesitoko, bamnika noma kunjalo. Wayezobakhela uma esebeke imali eyanele. Ayikho inkontileka. Azikho iziqinisekiso. Ubudlelwane nje obakhiwa ukuthenjwana.
“Bangisizile ukuthi ngiqhubeke,” kusho uTshepo.
Lena akuyona indaba iningi labantu baseNingizimu Afrika elifuna ukuyizwa ngabanikazi bezitolo bakwamanye amazwe kanye nabakuleli.
NgoMbasa nangoNhlaba ka-2026, ithimba eliqaphile i-March no-March lahlela imibhikisho emelene nabantu bakwamanye amazwe eGoli, ePitoli naseThekwini, ngokuhlaselwa kwezitolo zangaphandle.
UTshepo uthi anakho no-Ali noMalid kukhulu kakhulu. Uthi endaweni yangakubo abantu bakuleli kanye nabanikazi bezitolo bakwamanye amazwe bayazwana. Usathenga ku-Ali noMalid ngezikhathi ezithile, ngisho namanje.
Eminyakeni eyisikhombisa phambili, ibhizinisi likaTshepo, aliqamba ngokuthi i-eRussia ngemuva komqondo wokungesabi yena nabangane bakhe ababambelela kukho ekukhuleni, selikhule ngaphezu kwalolo suku olubi lokuqala. Wafunda kwabanye abadayisa i-kota, wakha inkundla yezokuxhumana, kwathi lapho ukuthengiswa kuhamba kancane wayethengisa umuzi nomuzi futhi wehlisa amanani kunokuba alahlekelwe usuku.
Manje usediliva ngebhayisikili komakhelwane nangemoto edolobheni, ngenkokhelo. Imoto yayiphuma emalini ayezibekele yona. Ube ngowokuqala ukuthenga imoto emndenini wakhe.
“Abazali bami abakholwanga ngesikhathi ngibuya nemoto,” usho kanje.
Ubuye adayise ama-dagwood futhi engezelele ibhizinisi ngokudla okulula neziphuzo. UZibandlela namaholide esikole yizinyanga zakhe ezinamandla, lapho abafundi basenyuvesi bebuyela emakhaya. Uthi akanazo izinhlelo zokuphinde afunde. Ibhizinisi limhlinzekela yena nabazali bakhe abangasebenzi.
Esithombeni esingenhla: UTshepo Zitha ngaphandle kwebhizinisi lakhe lekota namabhega eRussia eTzaneen, eLimpopo.
Umthombo wesithombe:Sithunyelwe
