Uthisha ongasebenzi uziphilisa ngokudayisa enkabeni yedolobha laseGoli

Lubhalwe nguNontokozo Gemani

Njengamanje udayisa amaswidi emgwaqeni eSmall Street eGoli ukuze ondle umndeni wakhe.

UZanele Maseko waqeda izifundo zakhe ze-Bachelor of Education ngo-2019 kodwa wathola kuphela izinkontileka zesikhashana, hhayi umsebenzi wesikhathi eside.

Ngemva kokuzama ukuthengisa amawashi, amakha kanye nemifino, uZanele Maseko wathola impumelelo yangempela ngokuthengisa amaswidi emgwaqeni u-Small Street enkabeni yedolobha laseGoli.

Uthisha oqeqeshiwe waphendukela ekuthengiseni amaswidi enkabeni yedolobha laseGoli ngemva kweminyaka ezama ukuthola umsebenzi wokufundisa waphakade.

UZanele Maseko waqeda izifundo zakhe ze-Bachelor of Education e-UNISA ngo-2019, kodwa esikhundleni somsebenzi wokufundisa ogcwele, wayevame ukunikezwa izinkontileka zokusebenza njengothisha obambelelayo ngenkathi othisha abasebenza unomphela bekwikhefu lokubeletha.

“Njalo uma ngifaka isicelo somsebenzi wokufundisa, ngangiqashwa njengobambelelayo. Angikaze ngithole umsebenzi wesikhathi eside,” kusho uMaseko. Lezi zinkontileka zazivame ukuhlala izinyanga ezine, okwakumshiya engasebenzi futhi.

Okuhlangenwe nakho kukaMaseko kukhombisa inkinga enkulu ebikwa kabanzi njengamanje. Kusukela ngoMasingana ka-2026, kwakunezikhala zothisha ezingu-17,450 ezweni lonke uma kuqhathaniswa nezikhundla ezingu-389,286 ezabelwe, ngokusho kukaNgqongqoshe Wezemfundo Eyisisekelo uSiviwe Gwarube. UMnyango Wezemfundo Eyisisekelo uthe inkinga akukhona ukushoda kothisha, kodwa ukushoda kwemali yokubaqasha unomphela.

Ngemva kokuphothula izifundo zakhe, wathengisa amawashi izinyanga ezimbalwa ngaphambi kokuyeka ngoba ibhizinisi lalingahambi kahle. Wabe eseqala ukuthengisa amakha.

Ukuze azondle yena kanye nezingane zakhe ezimbili, waqhubeka nokwenza amabhizinisi amancane ngenkathi efaka izicelo zemisebenzi yokufundisa.

Wazama ukuthengisa imifino, kodwa ibhizinisi lalingenzi nzuzo eyanele. Njengoba engazimisele ukuyeka, wanquma ukuthengisa amaswidi esikhundleni salokho.

Yilapho athola khona impumelelo emnandi.

“Ngithenga amaswidi anambitheka ngokuhlukana njengama-‘sour worm’ nama-‘gummy worm’ ngobuningi bawo, ngiwahlanganise kahle, ngiwasonge bese ngiwathengisa emigwaqweni ematasatasa enkabeni yedolobha laseGoli, e-Small Street,” kuchaza yena.

UMaseko uthe leli bhizinisi limmangazile ngoba lihamba kahle kakhulu futhi lenza inzuzo enhle. “Into enhle ngokudayisa amaswidi wukuthi abantu abaningi abakwenzi lokhu. Bambalwa abadayisi, ngakho lokho kunginika ithuba elingcono lokuthengisa,” kusho yena.

Uphinde adayisele inkampani amajusi emvelo ukuze athole imali eyengeziwe. Uthola imali ngomkhiqizo ngamawunye awudayisayo nangokukhuthaza abanye abantu ukuthi bajoyine leli bhizinisi.

UMaseko uthe ukuqhuba amabhizinisi ahlukene kumfundise ukuthi impumelelo ithatha isikhathi.

“Amabhizinisi adinga isikhathi ukuze akhule, kodwa uma usebenza kanzima futhi ubekezela, angaphumelela,” kusho yena.

Ukuba usomabhizinisi bekulokhu kuyingxenye yempilo kaMaseko. Ngesikhathi esafunda, wayenza imali eyengeziwe ngokweluka izinwele zabantu.

UMaseko ukholelwa ukuthi abantu abaningi bacabanga ukuthi ayikho imali emabhizinisini amancane, kodwa okuhlangenwe nakho kwakhe kukhombisile ukuthi ngisho ibhizinisi elincane lingenza inzuzo.

“Akulona lonke ibhizinisi elenza inzuzo ngokushesha. Kumele uqhubeke uzama kuze kube yilapho uthola into esebenzayo,” kusho yena.

UMaseko uthe ukholo lwakhe nalo ludlale indima enkulu ohambweni lwakhe njengosomabhizinisi.

“Ukubandakanya uNkulunkulu emabhizinisini ami yikho okungenze ngaqhubeka. Unginike isibindi sokuqhubeka ngizama amabhizinisi ahlukene esikhundleni sokudela,” kusho yena.

Nakuba esenethemba lokuthola umsebenzi wokufundisa ongapheli, uMaseko uthi ukuba usomabhizinisi kumsize ukuthi ondle umndeni wakhe futhi kwamfundisa ukuthi angalokothi ancike emthonjeni owodwa wemali engenayo. Uyaqhubeka nokufaka izicelo zomsebenzi wokufundisa noma nini lapho ethola ithuba, kuyilapho eqhubeka nokukhulisa amabhizinisi akhe.

Esithombeni esingenhla: Amaswidi abizwa nge-‘Sweet sticks’ enziwe nguZanele Maseko, agcwele amaswidi anambitheka ngendlelaehlukene (sour worms kanye nama-gummy worms), futhi elungele ukudayiswa ku-Small Street enkabeni yedolobha laseGoli (Johannesburg CBD).

Umthombo wesithombe:Sithunyelwe

Izihloko zakamuva