UMgcinimafa Kazwelonke uvale ingxenye yemali yaseGoli ngenxa yokuphathwa kabi kwezezimali komasipala

Lubhalwe nguSelloane Ntshonyane

UMgcinimafa Kazwelonke ubambe imali kaNtulikazi komasipala abangu-69, okuhlanganisa neDolobha laseGoli, ngenxa yokuphathwa kabi kwezezimali kanye nokwehluleka kwe-MFMA.

USteve Mahumane waseVlakfontein ulinde izinyanga ukulungiswa kwe-transformer kuyilapho uMatshidiso Litolloane wasePimville ethi iPikiTup iphuthelwa ukuqoqwa kwemfucuza isonto lonke.

USteve Mahumane, oneminyaka engu-28, waseVlakfontein uthi umphakathi wakhe ulinda izinyanga eziyisithupha kuya kweziyisishiyagalombili ukuze kulungiswe i-transformer ephukile.

Uthi amakhansela awenzi lutho uma izakhamuzi zibika inkinga.

“Uma kunenkinga nge-transformer, singalinda izinyanga eziyisithupha kuya kweziyisishiyagalombili,” kusho uMahumane.

Uthe ukukhokhela ugesi kuzwakala kungenamsebenzi, ngoba sekubize kakhulu futhi ukungasebenzi kwenze kwaba nzima ukuqhubeka nakho.

EPimville, uMatshidiso Litolloane, oneminyaka engu-47, ulinda isikhathi esingaphezu kwesonto ukuthi iPikiTup aqoqe imfucuza.

“Ngezinsuku okufanele kuqoqwe imfucuza, abafiki. Kudlula isonto ngaphandle kokuba baqoqe,” kusho uLitolloane.

Uthe ukubambezeleka kuphoqa omakhelwane ukuba balahle imfucuza endaweni evulekile, okudala izindawo zokulahla imfucuza ezingekho emthethweni.

“Ngizizwa sengathi asinakwa futhi sithathwa kalula,” kusho yena.

ULitolloane uthe uhlala ekhokhela izinsizakalo. Izikhalazo zabo ziza njengoba uMgcinimafa Kazwelonke egodle ingxenye yemali yokuxhasa isabelomali sikaMasipala waseGoli ngomhlaka-7 kuNtulikazi ka-2026.

UMgcinimafa uthe lesi sinqumo, esithinta omasipala abangu-69, silandela ukuphathwa kabi kwezezimali, ukusetshenziswa kwemali okungajwayelekile kanye nokwehluleka ukulandela uMthetho Wokuphathwa Kwezimali Zomasipala.

UMeya waseGoli uDada Morero uthe idolobha lizosebenzisana noMgcinimafa futhi lilungise ukulethwa kwezinsizakalo. Uthe idolobha lixhaswe ngokugcwele futhi lizosebenzisa imali ngendlela efanele.

“Idolobha liphinde lathatha izinyathelo zokubhekana nokusetshenziswa kwemali okungajwayelekile, okungagunyaziwe, okungenanzuzo nokuchitha imali,” kusho uMorero.

I-South African Local Government Association ithe ukunyuka kwezindleko zikagesi namanzi kushiye omasipala bengakwazi ukufeza izibopho zabo. Kubeke isikweletu sabathengi bakamasipala esingaphezu kuka-R480 billion.

UMgcinimafa Kazwelonke uthe omasipala bakweleta u-Eskom u-R3.40 billion kanye namabhondi amanzi okungu-R1.21 billion ekupheleni konyaka ka-2024/2025. Omasipala bakhuphuke ngo-R24.12 billion ngezindleko ezingenanzuzo nokuchitha imali kusukela ngo-2021/22.

Esithombeni esingenhla: Amalungu omphakathi asusa ukulahla udoti ngokungemthetho endaweni ePimville, eSoweto.

Umthombo wesithombe: Selloane Ntshonyane

Izihloko zakamuva