Lubhalwe nguBuziwe Nocuze
UPhelo Kwakwishi weNhlangano yeNtuthuko Yomphakathi eSamora Machel uthi inhlangano imise ukuphuma ngemuva kokumiswa kwezindawo zokuhlala zamahhala, ukudla kanye namavolontiya.
UTina Ntsipho (19) usesohlelweni futhi uthi amakhempu amfundise ukubamba ingxoxo, ukuhlalisana kanye nokuba umuntu ongcono.
UPhelo Melokuhle Kwakwishi ubejwayele ukukhipha ephaketheni lakhe ukuqinisekisa ukuthi izingane ziyafika ekhempini yazo. Angeke esakwazi ukukwenza lokho. Futhi ngakho ukuphuma kumile.
UKwakwishi uhola ohlangothini lwezobuciko iNhlangano ethi, iNzoni Community Development, okuyinhlangano eseSamora Machel eKapa esiqale ukusebenza kusukela ngo-2015. Ivimba izingane emgwaqeni ngokuzifundisa idrama, umculo nokudansa kulabo abaneminyaka engu-11 nangaphezulu. Ikilabhu yokufunda ehlukene igijimela izingane eziphakathi kweminyaka eyisishiyagalombili kwezineminyaka engu-12.
Phakathi nesonto, izingane ziyaqeqeshwa. Ngezimpelasonto, labo abasohlelweni lwezobuciko benza imibukiso baphinde bavakashele imidlalo yeshashalazi okubalwa i-Artscape neMagnet Theatre. Ukuvakasha, obekuba ngamaholidi ezikole, yilapho izingane ziqhubekela phambili khona.
“Sagcina ukuhamba ngonyaka odlule,” kusho uKwakwishi. “Besihlukanisa abafana namantombazane, kodwa manje uma sihamba siyabahlanganisa. Ukube sinemali besingathanda ukuqhubeka sibahlukanise.”
Imodeli eyenza uhambo lwaba khona ayisekho. Inhlangano ibijwayele ukuthola indawo yokuhlala yamahhala. Abantu bebevolontiya ngokupheka ngaphandle kwezindleko.
Abazali bakhiphe u-R50 umuntu emunye wemoto, uma abanye behluleka, uKwakwishi ubekhokha kweyakhe.
“Abantu abebesiphekela mahhala akukho okwenzekayo manje,” usho kanje.
“Asikwazi ukukhokhela indawo yokuhlala nokudla kulo mnotho. Abazali abanayo imali, futhi kwadingeka ngikhiphe ephaketheni lami, okuyinto engingeke ngisakwazi ukuyenza isikhathi eside.”
Akafune muntu azomsola.
“Yonke into iyabiza manje,” usho kanje.
“Siyaluthola uxhaso kodwa hhayi njalo. Sidinga usizo ngezincwadi zeqembu lethu lokufunda, izinsiza zalabo abenza ubuciko, nokudla okuzodliwa yizingane uma seziqedile ukuzilolonga.”
UTina Ntsipho (19) usebe yingxenyw yalolu hlelo iminyaka futhi namanje usakulo. Uwakhumbula kahle amakhempu.
“Ngiphatheke kabi ukuthi awasekho amakhempu,” kusho yena.
“Bekungijabulisa ukwazi ukuthi ngizoba nabanye abantu, ngifunde ukuziphatha, ukuxoxisana nokubona izindawo ezahlukene. Ngingumuntu ongcono ngenxa yezimfundiso engizithole ngesikhathi sokuvakasha.”
Esithombeni esingenhla: Ukuthuthukiswa Komphakathi e-Alima e-Samora Machel eKapa kumisiwe ngenxa yezinkinga zezimali.
Umthombo wesithombe: UPhelo Melokuhle Kwakwishi
