Lubhalwe nguPalesa Matlala
INingizimu Afrika ibekelwe uLwezi ka-2027 ukuthi iphendule ngecala eyalibeka u-Israel e-ICJ, eminyakeni engaphezu kwemihlanu leli cala laqala ukwethulwa ngoZibandlela ka-2023.
Ukuziphendulela kuka-Israel kufanele kuphela ngoNhlaba ka-2029, kuyilapho izinhlangano zamalungelo zithi azihambisani ngokuphelele nemiyalelo ekhona enkantolo ebophezelayo kusukela ngo-2024.
Icala laseNingizimu Afrika lokubulawa kwabantu ngokobuhlanga elibhekene no-Israel eNkantolo Yobulungisa Yamazwe Ngamazwe manje selibekelwe unyaka ka-2029, ngemuva kokuba inkantolo ibeke umnqamulajuqu omusha wezinhlangothi zombili.
INingizimu Afrika inikezwe uLwezi ka-2027 ukuthi iphendule ngecala elibeke u-Israel, alathunyelwa ngoNdasa.
U-Israel wona kumele ube usuphendulile ngoNhlaba ka-2029. Icala lavulwa ngoZibandlela ka-2023, okusho ukuthi impi yezomthetho izobe isidonse iminyaka engaphezu kwemihlanu ngaphambi kokuthi umzuliswano olandelayo wezimpikiswano ezibhaliwe uphele.
IHhovisi likaMengameli lithe umzuliswano wesibili wezimpikiswano ezibhaliwe awujwayelekile.
Izinqubo ezifanayo ziye zalandelwa emacaleni adlule okubulalana ngokobuhlanga phambi kwenkantolo. I-ICJ ibe nomhlangano nazo zombili izinhlangothi ngoMbasa ukuze kudingidwe izinyathelo ezilandelayo ngaphambi kokubeka izinsuku ezintsha.
INingizimu Afrika ithi umkhankaso wezempi wakwa-Israel eGaza ufana nokubulawa kwabantu ngokobuhlanga.
Bangaphezu kuka-70 000 abantu basePalestine asebebulewe selokhu kuqale le ngxabano, ngokusho kwemibiko. I-Israel iziphika ngokuqinile izinsolo zokubulawa ngokobuhlanga futhi ithi imisebenzi yayo yezempi iqondise iHamas, hhayi izakhamizi zasePalestine.
Nakuba icala lisebenza ngomugqa walo wesikhathi, i-Israel isalokhu iboshelwe yimiyalelo yesikhashana inkantolo eyakhishwa ngo-2024. Leyo miyalo idinga ukuthi u-Israyeli avimbele izenzo zokubulawa kwabantu ngokobuhlanga futhi uqinisekise ukuthi usizo lufinyelela kubantu basePalestine eGaza. Izinhlangano ezilwela amalungelo abantu kanye ne-UN zithi i-Israel awuyithobelanga ngokugcwele imithetho.
I-ICJ ngokwayo kamuva yaphawula ukuthi izimo zaseGaza zase ziba zimbi kakhulu futhi yakhipha ezinye izinyathelo ezibophayo eyala u-Israyeli ukuthi avule izindawo eziningi. I-Israel ithi isithathe izinyathelo zokuvumela usizo nokuthi izenzo zayo zihambisana nomthetho wamazwe ngamazwe.
INingizimu Afrika ithi izinsolo zokuzivikela azikwazi ukuthethelela ukubulawa kwabantu. IHhovisi likaMengameli lithe iNingizimu Afrika isaqinile kuleso sinqumo.
Iziphakamiso ezibhaliwe ezivela nhlangothi zombili zihlala ziyimfihlo ngaphandle uma inkantolo inquma ngenye indlela.
Esithombeni esingenhla: INkantolo Yobulungisa Yamazwe Ngamazwe e-Hague, e-Netherlands.
Umthombo wesithombe: Inkantolo Yobulungisa Yamazwe Ngamazwe
