Izindaba ezinhle ngemalimboleko yasebhange

Lubhalwe ngu-Anita Dangazele

Amanani akhuphuke ngo-5% ngonyaka kuya kaNhlangulana, okuyijubane elikhulu kakhulu eminyakeni emibili, ikakhulukazi ngenxa yokwenyuka kwezindleko zikaphethiloli nezokuthutha.

I-Reserve Bank igcine amazinga enzalo engashintshile kuleli sonto, okusiza abantu abakhokhela izikweletu zezindlu noma zezimoto, kodwa akusizi kakhulu abaqashile noma abasebenzi abazisebenzelayo (abangenawo umsebenzi osemthethweni).

Amanani akhuphuke ngokushesha ngoNhlangulana kunangaphambilini eminyakeni emibili edlule.

I-Stats SA ithi izindleko zezimpahla nezinsizakalo ezisetshenziswa nsuku zonke zikhuphuke ngo-5% uma kuqhathaniswa nonyaka odlule, zisuka ku-4.5% ngoNhlaba.

Lokhu kubizwa ngokuthi ukwenyuka kwamandla emali (inflation); kukala ukuthi izinto zibiza kangakanani ngokuhamba kwesikhathi. Isizathu esikhulu sokwenyuka kwamanani kube wuphethiloli nezokuthutha. Uphethiloli nodizili sebekhuphukile ngenxa yokungqubuzana kwamazwe angaphandle okwenze kwenyuka intengo kawoyela emhlabeni jikelele. Ngakolunye uhlangothi, amanani okudla ahlale ezinzile kule nyanga, ngenxa yesivuno esihle esenze ukuthi kube nokudla okwanele.

Ngosuku olulandelayo ngemuva kokuba lezi zindaba ziphumile, i-Reserve Bank yenza isinqumo sayo yakhetha ukungawakhuphuli amazinga enzalo. Izinga lihleli ku-7%, okusho ukuthi imali eyengeziwe amabhange ayikhokhisa ngemalimboleko nayo ihlala injalo.

Nansi ingxenye ebaluleke kakhulu kubantu abaningi: lesi sinqumo sisiza kakhulu abantu asebevele benezikweletu, njengemalimboleko yendlu, eyemoto, noma i-akhawunti yesitolo. Uma unokuthile kulokhu, inkokhelo yakho yanyanga zonke ihlala injalo kunokuba ikhuphuke. Uma uhlala ekhaya eliqashiswayo, usebenzisa ukheshi, noma ungenayo imali ebolekwe ebhange, lesi sinqumo asikusizi ngqo. Irenti yakho, imali yetekisi, isikweletu sikagesi, kanye nezindleko zokudla kungase kuqhubeke nokwenyuka akukho kulokhu okulawulwa yisinqumo se-Reserve Bank.

Ngakho-ke uma uzwa kuthiwa “izindaba ezinhle, amazinga enzalo awakhuphukanga,” kuyiqiniso lokho, kodwa ikakhulukazi yizindaba ezinhle kubantu abanezikweletu. Kwabanye abantu, ingcindezi yangempela kule nyanga ibangelwa ukukhuphuka kwamanani kaphethiloli okwandisa izindleko zokuletha ukudla nezimpahla ezitolo kanye nezindleko zikamasipala nezikweletu zikagesi eziqhubeka nokukhuphuka kungakhathaliseki ukuthi iReserve Bank ithatha siphi isinqumo.

Esithombeni esingenhla: Amanani ezimpahla ezisetshenziswa nsuku zonke akhuphuke ngezinga eliphezulu kakhulu eminyakeni emibili ngoNhlangulana.

Umthombo wesithombe: Ifayela

Izihloko zakamuva