Lubhalwe ngu-Everson Luhanga
Indawo yaseTshwane ithole u-R5.6 billion kubatshalizimali abazimele, okweqe umgomo wayo wokuqala ngemali engaphezu kwezigidigidi ezimbili zamarandi.
Imisebenzi engaphezu kuka-65% yabatshalizimali endaweni yaseTshwane iye kubahlali baseMamelodi nasemiphakathini yamalokishi aseduze.
Imindeni yaseMamelodi nasemalokishini aseduze ithola umsebenzi endaweni enkulu yezimboni eyakhiwe ngasemnyango wayo. Indawo Ekhethekile Yezomnotho Yezimoto yaseTshwane, eyaziwa nge-TASEZ, ihlezi eduze kwe-factory yakwaFord eNingizimu Afrika.
Lo msebenzi ungenye yentuthuko enkulu kakhulu yezokukhiqiza eNingizimu Afrika. Isekela abahlinzeki bezingxenye zendawo, ikhuphula ukuthunyelwa kwamanye amazwe, futhi iqhubekisele phambili ukukhiqizwa kwezimoto zendawo.
Ingaphezu kuka-7,800 imisebenzi evelile. Lokhu kubandakanya u-3,244 wama-inverstor jobs kanye nemisebenzi yezokwakha engu-5,071. Izikhundla ezingaphezu kuka-65% zama-investor ziqonde ngqo kubantu baseMamelodi nasemalokishini aseduze.
Le ndawo ingenise ngaphezu kuka-R5.6 billion ekutshalweni kwezimali okuzimele, yehlula umgomo wesigaba sokuqala sika-R3.4 billion. Uhulumeni unikeze u-R4.12 billion kwathi ukutshalwa kwezimali kwamanye amazwe kwaletha omunye u-R4.9 billion.
UDkt Bheka Zulu, ohola le zone, uthi lolu hlelo lungaphezu kwamafemu. Isikhungo sisebenzela ukuletha amabhizinisi amancane embonini yezimoto ngezinhlelo zokweseka, i-mentorship, nokuqeqeshwa.
Amabhizinisi aphethwe abesifazane athole u-6.2% wezinkontileka, intsha yathola u-18%, abantu abakhubazekile bathola u-2%. Le ndawo ifuna amabhizinisi amancane afinyelele ku-45% ekugcineni.
I-TASEZ Academy iqeqeshela abantu abasha umsebenzi wasefemini wesikhathi esizayo. Izifundo zihlanganisa isayensi, ubuchwepheshe, ubunjiniyela, izibalo, amakhono okuhweba, nobuchwepheshe bezimoto zikagesi.
Le ndawo inikeze amapheya ezicathulo zesikole angaphezu kuka-700 kubafundi baseMamelodi. Isikhungo siphinde sathola ama-audits amane ahlanzekile ngokulandelana.
Imali esetshenzisiwe yokwakha ifinyelele ezigidini ezingu-R223, izindleko zokusebenza zingu-R354 million uma kuqhathaniswa nesabelomali sika-R369 million. Iphrojekthi manje ingena esigabeni sesibili sokunwetshwa ukuze kwakhiwe ama-factory amaningi kanye nokusethwa kokusekela.
Enye yezinkontileka zokuqala ezinkulu yaya ku-MES Major, usonkontileka ophethwe abantu abamnyama ophuma ohlelweni lokuqeqesha, ukuze akhe indawo yokugcina amanzi engu-15-megalitre.
UZulu uthi ukukhula kwezimboni kuyasiza ukulwa nokuntuleka kwemisebenzi uma imiphakathi ifakwa kusenesikhathi.
“Kumele sihlele ngesibindi, sitshale imali ngesibindi, sihambisane,” usho kanje.
Esithombeni esingenhla: UDkt Bheka Zulu uthi iTshwane Automotive Special Economic Zone isiza imiphakathi yasemalokishini ngokuthuthukisa imisebenzi nokuthuthukisa amakhono.
Umthombo wesithombe: Sithunyelwe
