I-UN itshela iNingizimu Afrika ukuthi ihloniphe amalungelo abantu njengoba kufika usuku lomnqamulajuqu

Lubhalwe ngu-Anita Dangazele

Okhulumela i-UN uStéphane Dujarric uthi inhlangano yomhlaba iqaphe ngeso lokhozi imibhikisho ehlelelwe eNingizimu Afrika yokulwa nabokufika abangenazo izincwadi.

I-Amnesty International isola iMarch and March ngokukhuthaza umphakathi ukuthi ubophe abokufika abahlezi kuleli ngokungemthetho.

I-United Nations isingene enkingeni emelene nokufika kwabantu eNingizimu Afrika, inxusa ukuthi kube nokuthula njengoba kuqala imibhikisho ezweni lonke ngoLwesibili.

UStéphane Dujarric, umkhulumeli omkhulu kaNobhala-Jikelele we-UN, uthe inhlangano yomhlaba ibheke ngeso lokhozi imibhikisho.

“Siqaphe ngeso lokhozi isimo saseNingizimu Afrika mayelana nemibhikisho ehlelelwe umhlaka-30 kuNhlangulana ethinta abokufika abangenazo izincwadi,” usho kanje. Wengeze ngokuthi noma yiziphi izenzo kumele zihlale zinokuthula, futhi iziphathimandla kufanele zivikele wonke umuntu, kungakhathaliseki ukuthi ufike kanjani.

Izinhlangano ezimelene nokungena ezweni ngokungemthetho sezibeke uLwesibili njengomnqamulajuqu wokuthi abantu bakwamanye amazwe abangenamaphepha baphume kuleli. Amamashi ahlelwa eThekwini, eGoli, ePitoli, eKapa naseMalahleni.

I-Amnesty International South Africa isole inhlangano iMarch and March ngokugqugquzela amalungu omphakathi ukuthi enze lokho okuthiwa “ukuboshwa kwabokufika” ngaphansi komthetho weCriminal Procedure Act kubantu abasolwa ngokungabinawo amaphepha asemthethweni.

Umqondisi omkhulu uShenilla Mohamed uthe lokhu kweqa umugqa.

“I-Amnesty International iyalisekela ilungelo lokubhikisha ngokuthula. Kodwa udlame, ukwesatshiswa, ukuhlukumeza kanye ‘nokuphoqelela’ akukho emthethweni futhi akunandawo emphakathini wethu.

Umlando usikhombisile ukuthi le ndlela iholela kuphi nokuthi izinto zingashesha zife,” usho kanje. Noma ngubani ozithathela umthetho ngezandla uyawephula, usho kanje.

Umholi weMarch and March, uJacinta Ngobese-Zuma, useziphendulele kuhulumeni ngale nkinga.

“UMengameli akayiqondi inkinga yabokufika,” esho esithangamini sakamuva.

Ibamba likaNgqongqoshe wamaPhoyisa uFiroz Cachalia utshele amaphoyisa ukuthi aqhubeke esebenza kahle futhi angathathi hlangothi ngesikhathi semashi.

“Ngeke kube khona ukubekezelela ukuqapha, ukubekezelela ukucwaswa kwabokufika nanoma yiluphi uhlobo lodlame, akukho ukubekezelela ukusatshiswa, nokubekezelela noma ngubani, kungakhathaliseki ukuthi ucabanga ukuthi anganquma ukuthi ubani ongahlala noma angahlali emiphakathini yethu,” usho kanje.

Esithombeni esingenhla: Ababhikishi beMarch and March ngesikhathi semashi yangaphambili.

Umthombo wesithombe: iMarch and March

Izihloko zakamuva