IMusina igcwele phama ngesikhathi abantu baseMalawi bevaleleke emngceleni namaphepha angalungile

Lubhalwe nguPalesa Matlala

Angaphezu kuka-150 amabhasi okumele angene eBeitbridge njengoba kuvalwe indawo yokukhoselisa abantu eThekwini kanti iningi labantu abangu-7 000 selithuthelwe eMusina.

Amabhasi angenazo izitifiketi zohambo ayamiswa eBeitbridge athunyelwe esitobhini samaloli ashiye abagibeli amahora amaningi dengwane.

Izinkulungwane zabantu baseMalawi bavaleleke ngaphandle kwehhovisi loMnyango wezaseKhaya eMusina, eLimpopo, belinde amaphepha azobadedela bagoduke.

Leli qeqebana lifike ngamabhasi lisuka eThekwini naseMgungundlovu ngoMsombuluko, ngemuva kwesikhathi esingangesonto amabili lisesikhungweni sokubuyisela isikhashana lapho. Leya ndawo yaseThekwini isivaliwe manje.

Iningi labantu ababalelwa ku-7,000 abebehlala lapho sebevele bagibele amabhasi baya eMusina.

Imindeni ichithe ngoMsombuluko ebusuku ilele ngaphandle kwamahhovisi oMnyango wezaseKhaya ngaphansi kwelanga laseLimpopo. Omama babencelisa abantwana kunoma yimuphi umthunzi ababewuthola. Abanye bebesebenzisa izikhwama nezingubo zokulala njengemicamelo ngesikhathi besalinde ukucutshungulwa. Abaningi bathe abanakudla futhi abanamali.
U-Ishmael Omar, ofuna ukubuyela eMalawi, uthe ukulinda sekuphelile.

“Ngesikhathi sisuka eThekwini besigeza sidle kodwa kusukela ngoMsombuluko asikaze sidle lutho, asinayo imali ngakho isimo sethu sinzima kakhulu, sicele inxusa lethu ukuthi lisisize,” usho kanje.

Amanye amabhasi awahambi. Emngceleni weBeitbridge, iziphathamandla bezijikisa amabhasi afika engenayo iEmergency Travel Certificates, aphendukele endaweni yaseMusina. UMnyango wezaseKhaya uthe indima yawo ime ekumemezeleni abantu nokuhlola. Kungumsebenzi we-consulate ukukhipha izitifiketi zokuhamba ezidlulisa abantu emngceleni.

Umsizi kaKhomishana weBorder Management Authority, uDkt Nkhuliseni Luvhengo, uthe sekutshalwe amaphoyisa nonogada ukuze balawule umthamo.

“Sikulungele ukuzicubungula.

Inselelo yethu enkulu ukuphatha izimoto ngenxa yokuthi amaloli asuke ekleliswe cishe amakhilomitha ayisishiyagalombili. Sifuna ukwenza isiqiniseko sokuthi amabhasi awabambezeleki,” usho kanje.

NgoLwesibili ekuseni, umngcele ubusuthule, kodwa izikhulu zilindele ukuthi izimoto zikhuphuke kakhulu njengoba kufika ama-convoy amaningi usuku lonke.

Esithombeni esingenhla: Izinkulungwane zezakhamuzi zaseMalawi zilinde eMusina ngaphambi kokuwela iBeitbridge Border Post ohambweni lwazo lokubuyela ekhaya.

Umthombo wesithombe: Ifayela

Izihloko zakamuva