Lubhalwe nguZukile Majova
Umhleli Wezepolitiki
I-ANC ihlanganisa amasosha ahamba ngezinyawo angaphezu kwezigidi ezintathu emzamweni wayo wokugcina iningi lawo ngisho nasezifundazweni ezinemicikilisho eminingi.
Konke kukhomba ukuthi leli qembu libhekene nokhetho olunzima kakhulu njengoba ucwaningo lwangaphambi kwesikhathi luthi lingathola kuphela u-39% wevoti likazwelonke.
Lolu cwaningo luthi sekuvele kunqunyiwe
ukuthi i-Western Cape, iGauteng kanye neKwaZulu-Natal nazo zizohlubuka eqenjini elibusayo.
Umkhonto Wesizwe osanda kumiswa ulinganiselwa ku-25% KwaZulu-Natal kanye namavoti alinganiselwa ku-13% kuzwelonke.
Omasipala abaholwa i-ANC bayahluleka ukuletha izidingo kubantu njengoba imikhandlu edla izigidigidi zamarandi njengomasipala weTheku nomasipala waseGoli ihluleka ukuletha izidingongqangi njengamanzi.
Inqwaba yamabhizinisi kubo bobabili omasipala avale iminyango yawo izinyanga manje ngenxa yokungabibikho kwamanzi nokucishwa kukagesi.
Abanye omasipala abangaphezu kuka-200 ezweni lonke babhekene nobunzima bokukhokha imiholo, ukuqoqa udoti noma ukusika utshani kanye nokhula.
Imigodi iwuphawu lwaphakade lwengqalasizinda ebolayo ngesikhathi indle emadolobheni nasemalokishini igeleza emigwaqeni.
Kodwa uMengameli uCyril Ramaphosa wethule umkhankaso omkhulu wokuvikela izinzuzo zeminyaka engu-30 edlule “kubantu abasebenzisa amathuba kabi”.
“Thina njenge-ANC sazi kahle kamhlophe ukuthi i-ANC izozimisela futhi isazoqhubeka nokuphatha izwe nithanda noma ningathandi.
“Ngakho-ke maqabane ngiyaninxusa nonke ukuthi singene ezingeni eliphansi, siye emiphakathini siyokhankasa futhi siqinisekise ukuthi ukunqoba kwethu sinqoba ngendlela efanele nezokwandisa isibalo sabavoti be-ANC,” kusho uRamaphosa ekhuluma namavolontiya e-ANC KwaZulu-Natal ngeSonto.
URamaphosa uthe i-ANC izosabalala ilwe nalolu khetho ngendlela yakudala yokungqongqoza kuyo yonke iminyango, kuzo zonke izigodi namalokishi.
“Ukuxhumana nabantu bakithi kubalulekile kithina ngoba kusenza sikwazi ukubhekana nezinselelo abantu ababhekene nazo. Noma ngabe imigwaqo, ugesi noma izindlu.”
Iqembu seliphinde laqinisekisa ukuthi isibonelelo sika-R350 sizonyuswa sifinyelele ku-R370 futhi senze isisekelo semali engenayo eyisisekelo yaphakade ezokhokhela abahlomuli abangaphezu kwezigidi eziyisishiyagalolunye.
Le nhlangano inethemba lokuthi imindeni ehlomula ngezibonelelo zikahulumeni esezifinyelela kwabangaphezu kuka-29 million izophinde ivotele i-ANC.
I-Cosatu ne-SACP baboleke amalungu abo angaphezu kwezigidi ezimbili emkhankasweni we-ANC.
Okhethweni lukazwelonke lwango-2019, i-ANC yawina ngo-57.5% kanti ithi ngeke yehle ngaphandle kokulwa.
