I-ANC ingahle ibe kumfelandawonye nezimbangi zayo ezinkulu

Lubhalwe nguZukile Majova
Umhleli Wezepolitiki

Mancane amathuba okuthi i-ANC ithole iningi elicacile ezweni nasezifundazweni lapho inezimbangi ezinkulu khona okhethweni lwangomhlaka-29 kuNhlaba.

Ukuze liqhubeke nokubusa, iqembu likaNelson Mandela kuzofanele lilahle imigomo yalo yokuziphatha futhi libe kumfelandawonye namaqembu amabili aphikisayo- okungaba i-EFF noma uMkhonto Wesizwe.

I-EFF ifungile ukuthi izoba imbangi yesikhathi eside ye-ANC, kanti i-MK yona ifakela iqembu elibusayo inselelo emagatsheni ayo KwaZulu-Natal.

Phambilini, i-ANC ikhethe i-EFF kaJulius Malema.

Kodwa ngokwethulwa kwe-MK konke sekuvele kwaba umqansa.

Emikhandlwini yomasipala eminingi elenga ezweni lonke, i-ANC ibinobudlelwano ne-EFF. Kodwa akusebenzeki.

I-ANC – efisa ukulawula umasipala waseGoli onesabelomali sika-R80 billion- isiphenduke umhlanganyeli ongazimisele ekucekeleni phansi umasipala wase-Ekurhuleni ophethwe i-EFF.

Umfelandawonye wabo eGoli awuhambi kahle.

Ngabe i-ANC ingacabanga ukusebenzisana ne-MK kaZuma? Ucwaningo lwangaphambi kokhetho luthi i-ANC ingase ithole okungenani u-40% wamavoti kuzwelonke.

Ukuze lokho kwenzeke, abavoti abangaphezu kwezigidi ezintathu kumele bashiye i-ANC bayovotela elinye iqembu.

Ukufuduka okunjalo akukaze kwenzeke ngaphambili.

Kuyacaca nokho ukuthi amaqembu afana ne-EFF, mhlawumbe ne-MK, yiwona azohamba phambili kulolu khetho, ikakhulukazi ezifundazweni okungenzeka kungabikhona iqembu elithola amavoti amaningi ukuphatha – njengeGauteng, iKwaZulu-Natal naseWestern Cape.

I-ANC ne-MK basezimpini ezinkantolo njengoba uhulumeni esaqhubeka nokushushisa uZuma ngamacala okukhwabanisa nenkohlakalo. Ukushushiswa kwesikhathi esizayo kwabantu abathintekayo ekulawulweni kombuso kuzoba nomthelela kuZuma, umholi wohlelo lokwakhiwa kweqembu le-MK.

Awacaci amathuba okuthi ubudlelwano obuphukile phakathi kukaZuma noMengameli uCyril Ramaphosa bungavuseleleka maduze nje, njengoba uRamaphosa esenqobe ihlandla lesibili leminyaka emihlanu okhethweni lokuholi ku-ANC.

Kukhona ukungezwani okukhulu phakathi kwalaba bobabili okwamanje, futhi mancane amathuba okuthi i-ANC ne-MK balungise izinkinga kungakapheli inyanga ngemuva kokhetho.

Ngakolunye uhlangothi i-EFF ne-ANC sebeneminyaka bethukana kodwa bajabulela ukuhlangana endaweni okuphakelwa kuyo ukudla ngaphambi kokuba kuqhume ukungezwani futhi.

Ukufaka uMalema kwikhabhinethi yesikhathi esizayo kaRamaphosa nakho kungahamba ibanga elide ekubuyiseleni i-EFF emgqeni.

Kodwa esifundazweni esifana neKwaZulu-Natal, umfelandawonye we-ANC ne-EFF ungase unganeli. I-IFP ibilokhu iwahlaza womabili la maqembu okhethweni lokuchibiyela eminyakeni emibili edlule.

Ngakho-ke umphumela wokhetho KwaZulu-Natal yiwona ongenza i-ANC ilahlekelwe amandla noma yenze umfelandawonye namaqembu aphikisayo.

Esithombeni esingenhla: UJulius Malema noJacob Zuma bejabulela itiye emzini kaZuma oseNkandla obiza u-R250 million.

Umthombo: X

Izihloko zakamuva