Lubhalwe nguBuziwe Nocuze
Umnikazi wenkulisa yasePhilippi ukhokha imali engaphezu kuka-R2 000 ngenyanga kumaqola futhi akakwazi ukuxosha izingane abazali bazo abangakhokhile.
Isabelomali sika-2026 sengeza u-R12.8 billion eminyakeni emithathu ye-ECD, kodwa umnikazi we-ECD uthi uxhaso lukahulumeni luphela ngaphambi kokuthi akhokhe izikweletu.
Owesifazane oneminyaka engu-60 ubudala wasePhilippi useqhube inkulisa yakhe iminyaka engu-24. Ngeke alisho igama lakhe. Usaba abangu abathatha imali kuye.
Lesi sikole wasiqala ngo-2001. Namuhla unezingane ezingaphezu kuka-60, ezinezinyanga eziyisithupha kuya eminyakeni eyisithupha, ezifika ngo-05:00 njalo ekuseni. Ufaka iheater alinde ukuthi amakilasi avulwe ngo-07:00. Uzikhokhela yena upharafini.
Imali iqala ku-R200 iye ku-R500 ngenyanga. Abazali abaningi abakwazi ukukhokha. Abanye bathembisa ukuthi bazokhokha ekupheleni kwenyanga kanti akunjalo. Akakwazi ukuxosha izingane.
Ngaphezu kwezimali ezingakhokhiwe, ukhokha ngaphezu kuka-R2,000 nyanga zonke emaqenjini amaningi abaqola imali, kanye nemali yokubhalisa engu-R7,000 yokuvikela. Uma imali engenayo, abakhwabanisi bathi akaboleke komashonisa.
“Ngikweleta omashinisa imali ngoba bengingafuni ukuthi amaqola avale isikole,” usho kanje.
“Kodwa ngiyabona ngizogcina sengiyivalile inkulisa ngoba izinkinga zilokhu zinqwabelana.”
Uhulumeni uyamnika uxhaso. Akwanele. Izindleko zakhe kubalwa upharafini, ugesi, izinto zokuhlanza, amaholo othisha kanye nemali etholwa yizigebengu.
“Ngesikhathi ngiqala lokhu bengijwayele ukubona inzuzo,” kusho yena.
“Akusenjalo, ngoba yonke into ilokhu ikhuphuka, kuhlanganise nemali yokuvikela.”
Umzali uNosipho Qudalele uthe imindeni efana neyakhe ithembele emalini yesondlo sezingane ukuthi ikhokhe, kodwa imali ayihlali njalo ikhona.
“Sisebenzela i-EPWP futhi asiholi imali eningi,” kusho uQudalele.
“Siyabonga ngaye, futhi unesineke.”
UNgqongqoshe wezeMfundo eyisiSekelo, uSiviwe Gwarube, uthe ukufunda kuqala ngaphambi kweBanga lokuqala-1. Isabelomali sika-2026 sibeka eceleni enye imali engu-R12.8 billion eminyakeni emithathu ukuze kwandiswe izinhlelo ze-ECD kwezinye izingane ezingu-300,000. Uxhaso lwesondlo kanye nokufunda kusenesikhathi luhlala ku-R24 ingane ngayinye ngosuku.
Omnikazi wenkulisa uthi imali iyanyamalala ezindlekweni zakhe ngaphambi kokuthi yenze umehluko.
Esithombeni esingenhla: Umnikazi wenkulisa e-Philippi ucabanga ukuvala ngemva kweminyaka engu-24 njengoba amaqola ethatha yonke imali asale nesikweletu sikamashonisa.
Umthombo wesithombe: Sithunyelwe
