Lubhalwe nguPalesa Matlala
IKomidi Lesikhashana lifuna umbiko wesithathu ngemuva kokuthi amalungu ePhalamende e-ANC, I-EFF, i-MK Party kanye ne-ActionSA bethi umbiko uncishisiwe.
Ilungu lePhalamende le-MK Party uDavid Skosana uthi wavinjelwa, futhi wahlekwa, lapho ecindezela ukubiza uMajor General Feroz Khan njengofakazi.
Kuqubuke impi eshisayo yezepolitiki eKomidini Lesikhashana lePhalamende eliphenya ngezinsolo eziqhumayo zikaKhomishana wamaPhoyisa waKwaZulu-Natal uLieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi, ngemuva kokuthi amalungu ePhalamende enqabe umbiko wakamuva wekomidi.
Amalungu e-African National Congress, I-Economic Freedom Fighters, i-MK Party kanye ne-ActionSA wonke athi umbiko uncishisiwe futhi wehluleka ukukhombisa ubufakazi obuzwiwe phakathi namasonto obufakazi.
Ikomidi lihlangane ngoLwesibili ukuzoxoxa ngohlaka lwesibili ngaphambi kokuba luye kubantu abathintekayo kulo ukuze baphendule, kodwa amalungu ePhalamende afune izinguquko ezinkulu esikhundleni sokulwamukela.
Umeluleki uChristine Silkstone ukhumbuze amalungu ePhalamende ukuthi ikomidi akuyona inkantolo futhi ayikwazi ukunquma icala. Uthe umbiko ugxile ekuhlulekeni kokubusa kanye nezinsolo ezingaxazululwa okufanele zidluliselwe kwezinye iziphathimandla.
Uhlaka luthole ukuthi isinqumo sikaNgqongqoshe Wamaphoyisa omisiwe uSenzo Mchunu ngomhlaka-31 kuZibandlela ka-2024 silandele inqubo yokuphatha enephutha elikhulu, futhi sathola ukungahambi kahle okukhulu ekukhethweni kwe-Medicare24. Kodwa aluzange luphethe ngokuthi uMchunu ungene esivumelwaneni esinenkohlakalo.
Liphakamise ukukhathazeka mayelana nePhini likaKhomishana Kazwelonke omisiwe uLieutenant General Shadrack Sibiya kodwa lathi abukho ubufakazi obanele obumxhumanisa nosomabhizinisi osolwa ngokufaka intela uVusimuzi “Cat” Matlala noma isishoshovu sezepolitiki uBrown Mogotsi.
Alitholanga lutho ngenkohlakalo, ukuqamba amanga noma ukuphanga ngokumelene noNgqongqoshe Wamaphoyisa wangaphambilini uBheki Cele mayelana nesitatimende sikaMatlala sikaRolex, futhi alikho olutholwe ngokumelene nenhloko ye-Investigating Directorate Against Corruption Advocate Andrea Johnson.
Ilungu lePhalamende le-MK Party uDavid Skosana uthe ucindezele kaningi ukuthi iphini lenhloko ye-Crime Intelligence uMajor General Feroz Khan abizwe njengofakazi, kodwa wavinjelwa yi-ANC, i-EFF kanye ne-Patriotic Alliance, futhi “waze wabizwa ngokuthi uyisiwula” ngokuqhubeka. UKhan akazange avele phambi kwekomidi, okusho ukuthi izinsolo ezibhekiswe kuye azikaze zihlolwe ngokugcwele.
Lokhu kulandela isikhalazo se-EFF ekuqaleni kwaleli sonto esisola iLungu lePhalamende le-MK Party uVusi Shongwe ngokuthi umholi we-EFF uJulius Malema nguyena owavimba ukubonakala kukaKhan, isimangalo i-EFF esiphikayo.
Ilungu lePhalamende le-ANC uKhusela Sangoni-Diko uthe umbiko uthambise imiphumela ebalulekile futhi udale ukungabaza ngokuthi imibhalo yobuhlakani eyimfihlo iputshukile yini.
I-ANC ifuna amalungu ePhalamende uDianne Kohler-Barnard noFadiel Adams babhekisele eKomidini Lokuziphatha LePhalamende mayelana nokuphathwa kombiko walowo mbuzo.
Ilungu lePhalamende le-EFF uLeigh-Ann Mathys uthe umbiko ubuthakathaka kakhulu, ethi isiqondiso sikaMchunu besingenangqondo futhi ubudlelwano bakhe noMogotsi noMatlala bufana nethonya elingafanele.
Ilungu lePhalamende le-ActionSA uDereleen James uthe “ufana kakhulu nesifinyezo salokho okwenzekile kunombiko othola imiphumela.”
Ilungu lePhalamende le-DA u-Ian Cameron uvikele umbiko njengophelele, futhi wavikela isinqumo sikaKohler-Barnard sokunikeza ubuhlakani obuyimfihlo kuMhloli-Jikelele Wezobunhloli.
Usihlalo wekomiti uSoviet Lekganyane uvumile ukuthi uhlaka olulandelayo kumele lube namandla, etshela ithimba elibhalayo ukuthi kumele liphume “ngokunamandla” nemiphumela ecacile.
Ithimba linesikhathi kuze kube uLwesihlanu sokukhiqiza umbiko wesithathu ngaphambi kokuba iye kuwo wonke umuntu othintekayo ukuze aphendule.
Esithombeni esingenhla: Amalungu ePhalamende afune umbiko oqinile ngezinsolo ezenziwe nguKhomishana wamaPhoyisa aKwaZulu-Natali uNhlanhla Mkhwanazi.
Umthombo wesithombe: IPhalamende
