Lubhalwe nguBuziwe Nocuze
UThandanani Nkomo waseKhayelitsha waphawula ukuthi ugesi wakhe wawumncane ngoNhlaba ka-2026, izinyanga ezintathu ngemuva kokuba u-Eskom unyuse intela yayo ngoMbasa ngaphandle kwesixwayiso esiqondile kumakhasimende.
Umndeni uthenge isilinda yegesi engu-5kg ngo-R168 ukupheka ngayo , usebenzisa ugesi kuphela kwisiqandisi, izibani kanye nokushaja ifoni.
UThandanani Nkomo wema ekhawunteni lesitolo eKhayelitsha, wabuka irisidi lakhe, wacabanga ukuthi umninisitolo uyamkhohlisa. Wayekhokhe u-R200 ngogesi. Amayunithi ayeshoda. Umninisitolo kwadingeka amchazele.
“Ngashaqeka kakhulu ukuthola amayunithi ambalwa kangangokuthi ngacabanga ukuthi umninisitolo ungikhohlisile, ngaze ngezwa ukuthi bakhuphule intela ngoMbasa,” kusho uNkomo.
U-Eskom unyuse intela yayo ngo-8.76% ngomhlaka-1 kuMbasa ka-2026.
UNkomo, njengemindeni eminingi, akazange aziswe ngokuqondile. Waqala ukuqaphela ukuthi kukhona okungahambi kahle ngasekupheleni kukaNhlaba inyanga ngemuva kokuba ukwanda sekuqalile ukusebenza buthule.
Ngesikhathi emi kuleyo esitolo ngoNtulikazi, umndeni wakhe wawusuthathe izinga eliphezulu izinyanga ezintathu.
Amarisidi akhe alandisa indaba. Ngomhlaka-26 kuNhlangulana wathenga ugesi ongu-R100 futhi wathola u-29.2 kWh. Ngomhlaka-3 kuNtulikazi, wathenga oka-R200 okhiphe u-59.30 kWh. Ngomhlaka-8 kuNtulikaz, u-R50 wakhipha u-14.60 kWh. Konke ukuthengwa okuthathu kwakungamasenti angu-343.61 nge-kWh – izinga langemva kukaMbasa.
Umndeni usunele.
Bathenge isilinda yegesi engu-5kg ngomhlaka-8 kuNtulikazi futhi bakhokha u-R168 ukuze bayigcwalise. Kusukela manje ugesi usebenza kwisiqandisi, izibani, kanye nokushaja ifoni.
Baphinde banciphise ukudla okuthengwayo.
“Manje sithenga izinto eziyisisekelo ukuze songe imali kagesi,” kusho uNkomo.
USibusiso Mboto, uMxhumanisi Wokumela ePietermaritzburg Economic Justice and Dignity Group, uthe ukwanda kuphoqe imindeni engenayo ephansi ukuba ikhethe izinto ezingenakwenzeka.
“Kubeke ingcindezi eyengeziwe emalini engenayo futhi kwaphoqa abathengi ukuba banciphise ekudleni, isimo okungafanele sivunyelwe. Ukufinyelela ekudleni okunomsoco akufanele kube yinto yokunethezeka, kodwa emindenini eminingi, kunjalo,” kusho uMboto.
Ubhasikidi wokudla waseKapa ubiza u-R5,298.04 ngoNhlangulana ka-2026, ngokusho kwe-PMEJD. Kumndeni osuvele unciphisa ukudla okuthengwayo ukuze ukhokhele ugesi kuyigebe elikhulu.
Amakhasimende ka-Eskom afuna ukuhlola intela yawo noma ukubuza ngesilinganiso sawo esikhokhelwayo angashayela isikhungo sokuxhumana se-Eskom ku-086 003 7566.
Esithombeni esingenhla: UThandanani Nkomo uthenga ugesi okhokhelwayo eKhayelitsha, irisidi esandleni.
Isithombe sithathwe nguBuziwe Nocuze
