Izinkinga zezimali zakwa-Eskom ziveza ukuqhubeka kukagqamcishi

Lubhalwe nguZukile Majova
Umhleli wezepolitiki

Phezu kokungenelela okuhlukene okuvela kuhulumeni, inkampani ephehla ugesi u-Eskom ilahlekelwa izigidigidi zamarandi.

Le nkampani ikhiphe imiphumela yayo yezimali ngoLwesibili ithi ilahlekelwe yimali ngemuva kwentela ka-R23.9 billion.

Lokhu kuwukwenyuka okukhulu uma kuqhathaniswa nokulahlekelwa u-R11.9 billion ngonyaka wezimali odlule.

Le nkampani, enohlelo lokucisha ugesi oludla umnotho waseNingizimu Afrika u-R1 billion ngosuku ithe izindleko zayo ezinkulu zihlanganisa izindleko zikadizili nezindleko zamalahle.

Amaqembu ezigebengu axhaphaza izinqubo zenkampani noma acekela phansi inethiwekhi yayo yengqalasizinda nawo adla u-Eskom izigidigidi zamarandi.

Owayeyisikhulu sakwa-Eskom, u-Andre de Ruyter uthe izinhlangano zobugebengu zidla inkampani imali engaphezu kuka-R1 billion ngenyanga.

“Izindleko zamandla eziyisisekelo, ikakhulukazi izindleko zokwengeza umthamo wokuphehla amandla kusetshenziswa izinjini zokuphehla ugesi ovulelekile (OCGTs), zisale zinomthelela omkhulu ekulahlekeni kwezimali, kanti isamba sika-R29.7 billion sisetshenziswe ku-Eskom nabakhiqizi bamandla abazimele (IPPs) nama-OCGT esikhathini esibuyekezwayo.

“Lokhu kucishe kuphindeke kabili kuno-R14.7 billion owasetshenziswa ngonyaka odlule,” kusho inkampani.

Ibamba le-Group Chief Executive yakwa-Eskom, uCalib Cassim uthe balindele ukuthi izinto zibe ngcono ngokubuyela kwezinsizakalo ezisebenzayo zamayunithi ahlukene aphehla ugesi esiteshini sase-Kusile kanye nokulawulwa kangcono okuqhubekayo kokulungiswa kwengqalasizinda egugile.

Kodwa ukubhekisisa izinga lokuwohloka okungahleliwe kukhombisa ukuthi iziteshi zikagesi ezindala zihlala zisengozini futhi zingaqhubeka nokubeka engcupheni ukuvikeleka kwamandla kagesi eNingizimu Afrika eminyakeni embalwa ezayo.

“Ukulahlekelwa ongahleliwe kunyuke kwafinyelela ku-31.92% kusuka ku-25.35% kanti ukulungiswa okuhleliwe kwenzeke ngezinga elicishe lifane nelonyaka odlule, okungu-10.39% ngo-2023 no-10.23% ngo-2022,” kusho isitatimende sika-Eskom.

Lokhu kube nomphumela wokuqaliswa kokucishwa kukagesi izinsuku ezingaba ngu-280 phakathi nonyaka obuyekezwayo.

Lokhu kungenxa yesigameko esikhulu sokungasebenzi kwepayipi legesi eliwuketshezi esiteshini samandla kagesi e-Kusile kusukela ngoMfumfu 2022 okuholele ekutheni amayunithi 1, 2 kanye no-3 angasebenzi isikhathi esingangonyaka, kwasuswa u-2,100MW kugridi kagesi kazwelonke.

“Ngaso leso sikhathi, i-Koeberg Unit 1 ibingasebenzi isikhathi eside yize isizoqedwa ukulungiswa futhi izolandelwa ukucima kwe-Unit 2. Ngaphezu kwamayunithi angatholakali kwezinye iziteshi zikagesi, ukungatholakali kweyunithi yase-Koeberg kanye namayunithi ase-Kusile kwaholela ekutheni kushode cishe u-3,000MW kulezi ziteshi ezimbili ngesikhathi sasebusika.”

U-Eskom uthe mancane amathuba okuthi uzodinga ukutakulwa uhulumeni, wengeza ngokuthi ukuqedwa kwesikweletu sika-R250 billion kuzosiza kakhulu ekuthuthukiseni ezezimali zabo.

Esithombeni esingenhla: Iziteshi zikagesi zakwa-Eskom

Umthombo wesithombe: X

Izihloko zakamuva