UChantel ubala izinsuku aze ahambe eNingizimu Afrika unomphela

Lubhalwe nguPalesa Matlala

UChantel oneminyaka eyisishiyagalolunye uthi wakhala lapho izigebengu unina azibiza ngokuthi ababhikishi abamelene nokufuduka bangene ngenkani ekhaya labo.

Unina, ongenazo izincwadi, akazange abike ngokugqekezwa emaphoyiseni futhi ubuyisela izingane zakhe ezintathu eZimbabwe.

UChantel oneminyaka eyisishiyagalolunye kufanele acabange ngabangane, isikole kanye nemidlalo. Kunalokho, ubala izinsuku aze ahambe eNingizimu Afrika.

“Ngizizwa ngingaphephile. Ngiyesaba futhi ngiphatheke kabi,” kusho umfundi kaGrade-4 etshela iScrolla.Africa.

“Ngikhale lapho amadoda engena ekamelweni lethu.”

Unina kaChantel uthi amadoda angene ngenkani ekhaya lawo ayengababhikishi abamelene nokufuduka. Aphonsa izimpahla zomndeni phansi njengoba ayesesha indlu.

“Umama uthi sizophepha ekhaya kunalapha,” kusho uChantel ngokuthula.

Unina kaChantel, oyisisebenzi sasendlini esineminyaka engu-37 ubudala, akanalo iphepha futhi akazange abike ngokugqekezwa emaphoyiseni.

Wayenemali engaphezu kuka-R7,000 eyayigcinwe ekhabetheni lakhe kanye no-R2,000 ephaketheni lakhe. Zombili lezi zimali zanyamalala ngesikhathi sokugqekezwa.

“Baphonse izingubo zami phansi. Konke kwakuhlakazelile,” esho.

“Ngiphatheke kabi. Sengiqalile ukupakisha. Ikhaya liyikhaya.”

Ukhulisa zonke izingane ezintathu eyedwa futhi unqume ukubuyela eZimbabwe nazo.

Walibala ukuhamba ukuze athathe amakhadi okubika ezingane kanye nezincwadi zokudlulisela, futhi athole umholo wakhe ngaphambi kokukhokhela uhambo ngokwakhe.

Uthe uyaqonda ukuthi imithetho yokufuduka yaseNingizimu Afrika kumele iqiniswe, kodwa ukholelwa ukuthi ukuhlolwa kufanele kwenziwe ngamaphoyisa kanye nezikhulu ze-Home Affairs, hhayi amalungu omphakathi.

“Uma abantu bengenawo amaphepha afanele, akukho okubi ngokubaxosha,” kusho yena. “Kodwa abantu akumelwe bashaywe. Akumelwe babandlululwe. Amafoni abo nemali akumelwe kuthathwe.”

UChantel wayeneminhaka emithathu ubudala lapho unina eletha umndeni eNingizimu Afrika ngo-2020.

Akakhumbuli lutho ngalolo hambo, kodwa ukhumbula iZimbabwe.

“Ngikhumbula indlu yethu kanye nemifudlana lapho sasidlala khona,” esho.

“Ngifuna nje ukuya ekhaya.”

Esithombeni esingenhla: UChantel oneminyaka eyisishiyagalolunye uthi akasakwazi ukulinda ukubuyela eZimbabwe ngemuva kokuhlaselwa kwekhaya lomndeni wakhe.

Umthombo wesithombe: Sithunyelwe

Izihloko zakamuva