Osemusha nebhizinisi lamalahle

Lubhalwe nguBuziwe Nocuze

USibusiso Mfazwe (28) wasesigodini sase-Mfadaleni e-Port St Johns, e-Eastern Cape, useqale ibhizinisi lamalahle waqasha abantu abayisishiyagalombili.

Ngo-2018, waqala ibhizinisi lokudayisa izinkuni.

“Ngangidonsa kanzima, ngihlupheka, ngingenayo imali yokuthenga ukudla nezimpahla zokugqoka, futhi ngingenamuntu ongangsiza nganquma ukuthi kufanele ngenze okuthile ngaphambi kokuba ngibulawe indlala,” kusho uMfazwe.

“Ngaya emahlathini ngiyofuna izinkuni ngazidayisela izitolo ezinkulu. Ngithe ngilapho ngabona kudayiswa amalahle ngenza ucwaningo ngawo. Ngaleso sikhathi ngangingazi ukuthi ngizongena ebhizinisini lamalahle.”

Ngathola ukuthi abantu bakha amalahle ngezinhlobo ezithile zezihlahla ezingaqinile ukuba zingadayiswa njengezinkuni.

“Izihlahla abazisebenzisayo uma benza amalahle aziqinile njengomunga engiwusebenzisayo. Ngisho namalahle awafani. Ngibe nenhlanhla ngoba sinomunga omningi endaweni yangakithi, ngakho akunzima ukuwuqoqa,” kusho uSibusiso.

“Ukwenza amalahle akulula. Sivuka ekuseni kakhulu siye ehlathini siyotheza izinkuni; bese siqasha imoto ngo-R200 ukuze ingiyise ekhaya lapho ngiqhuba khona ibhizinisi lami.”

Uma befika endlini yakhe, bahlubula amagxolo, bafaka izinkuni esigubhini esikhulu, bese bebasa umlilo.

“Sifaka izigubhu eziyishumi zamalitha angu-500 emgodini omkhulu. Sibe sesizishiya lapho cishe amahora amathathu ukuze ziphenduke amalahle; siphinde sizishiye futhi cishe amahora amane ukuze ziphole,” kusho uSibusiso.

Uqale ibhizinisi lakhe lamalahle ngo-2021.

“Ibhizinisi lami libizwa nge-Munga Wood Coal kanti kuyangijabulisa ukuthi ngikwazile ukuvulela abantu abayisishiyagalombili amathuba omsebenzi ngoba ngiyazi ukuthi kunjani ukungabi nalutho.”

La malahle uwadayisela izitolo ezinkulu kulo lonke elase-Eastern Cape. UMfazwe ubiza u-R50 isikhwama esingu-4kg.

“Engikudingayo njengamanje i-carbonisation furnace. Kungumshini obhaka amalahle ezinkuni.  Ngidinga nomshini wokuhlukanisa izingodo zibe yizicucu, iveni elizohambisa ezitolo kanye nendlu yokubeka izinto. Uma ngingathola lezi zinto umsebenzi wami uzoba lula kakhulu, ngithandazela ukuthi ngithole ozongisiza ngalezi zinto,” kusho uMfazwe.

Isakhamuzi esihlala eduze noMfazwe sithe uyisibonelo esihle entsheni.

“Izingane zethu zifunda lukhulu kuye. Kumele bazi ukuthi kwesinye isikhathi asikho isidingo sokuthi uye emadolobheni ukuze uphumelele. Siyabonga ukuthi udale amathuba emisebenzi kubantu.  Siyethemba ukuthi uhulumeni uzomsiza ngemishini,” kusho isakhamuzi.

Osesithombeni ngenhla: USibusiso Mfazwe.

Umthombo wesithombe: Sithunyelwe 

Izihloko zakamuva