Kulindeleke ukuthi abuyelwe izimali zawo ngaphambi kukakhisimusi amakhasimende ebhange i-Ithala

Lubhalwe nguZukile Majova

Ukukhokhwa kwediphozithi kuzoqala kusukela ngomhlaka-8 kuZibandlela, ngosizo oluvela kuFirst National Bank kanye nokwesekwa kwamakhasimende asengozini.

Uhulumeni waseKZN ungenelele ekutakuleni leli bhange ngo-R300 million ngesikhathi lisalwa eziinkantolo mayelana nekusasa le-Ithala.

Ekugcineni sekukhona injabulo kumakhasimende ayizinkulungwane abegcine izimali zawo e-Ithala abesevaleleke ngaphandle kuma-akhawunti abo cishe iminyaka emibili.

UNdunankulu waKwaZulu-Natal uThami Ntuli kanye noNgqongqoshe wezeziMali uFrancois Rodgers bamemezele ukuthi wonke amakhasimende e-Ithala SOC Limited azokwazi ukuthola izimali zawo ngaphambi kukaKhisimusi.

Kusukela ngomhlaka-8 kuZibandlela, izimali zizongena ngosizo lwe-First National Bank kanye nezinkundla ze-inthanethi. Imininingwane mayelana namagatsha azobe esebenza, imiphi imibhalo edingekayo, nokuthi abantu abasengozini bazosizwa kanjani izokhishwa maduze.

“Lesi yisinyathelo esikhulu sokubuyisela ukwethenjwa komphakathi,” kusho uRodgers. “Sizithole sisenkingeni enkulu, kodwa sikhombise ukunakekela kwangempela kwabafake imali yabo e-Ithala.”

Le mpumelelo ilandela izinyanga zokusebenza ngemuva zikahulumeni waKwaZulu-Natal, uMgcinimafa kaZwelonke kanye neHhovisi likaMengameli. Kuphinde kwenzeke ngemuva kwesinyathelo senkantolo esiyimpumelelo esibhekiswe kumphathi obesolwa ngokuvimba ukusebenza.

NgoMandulo, isifundazwe safaka u-R300 million e-Ithala ukuze ibhekane nezindleko ezisheshayo njengomholo wabasebenzi. Lokho kwavimba isikhungo ukuthi sivalwe.

Kodwa izinkinga ezinkulu zisekhona.

I-Ithala namanje ayinayo ilayisensi yasebhange, necala lokukhokha imali lilenga ekhanda. Uma libachitha lelo cala, bangaphoqeleka ukuthi bavale ngokuphelele ngaphambi kokuthi kulalelwe izicelo zokudlulisa amacala.

Amaqembu aphikisayo akugxekile ukusingathwa kwale nkinga. Amaqembu afana ne-National Freedom Party kanye ne-ActionSA athi uhulumeni wamosha imali yomphakathi wahluleka ukusukumela phezulu udaba.

Ongoti baxwayisa ngokuthi ngaphandle kokuthi imali ebolekwayo ibuye futhi nokuphatha kulungiswe, isifundazwe singase sibhekane nehlazo mayelana nokuwa kwe-VBS.

Esithombeni esingenhla: Ibhange i-Ithala KwaZulu-Natal

Umthombo wesithombe: I-Ithala Bank

Izihloko zakamuva