Babhekana nobunzima abafundi basemakhaya ngemuva kokuqeda umatikuletsheni  

Lubhalwe nguThabiso Sekhula

Bekuyinjabulo yodwa kuleli sonto emindenini ebinabafundi abaphase umatikuletsheni.

Nakuba kufanele sijabule ngezinto ezizayo, sizithola sisendaweni esiyazi kahle kakhulu. Kunezingane ezenze konke okusemandleni azo, kodwa azizitholi izikhala noma ezinye zithatha noma iziphi izifundo ukuze zibe nesikole ezifunda kuso njengoba uqala unyaka. 

Lokhu kungishaye kakhulu ngoba imiphumela yebanga leshumi nanye yomshana wami ayizange imenze akwazi ukukhetha indawo angafunda kuyo. Kube sekuphoqa ukuthi silindele imiphumela yakhe kamatikuletsheni ukuze sizame futhi. 

Wenze kahle kakhulu, kodwa njengeningi lontanga yakhe kuleli sonto ufunde ukuthi ukwenza kahle kungase kungabi kuhle ngaso sonke isikhathi.

Kungithathe isonto lonke ngibheka amakhasi ezinkundleni zokuxhumana ngibuza kuMnyango wezemfundo ngifaka nasemakolishi ukuze uma engasitholi isikhala eNyuvesi aphephele ekolishi, kodwa ekugcineni sikwazile ukumfaka entweni yesithathu ayikhethile.

Angakwazi ukushintshela kwisifundo asifunayo ngemuva kwe-semester elandelayo.

Le nqubo ibize izinkulungwane zezinsiza futhi ingikhathazile njengomuntu osebenze kwezobuchwepheshe namakhompyutha iminyaka engu-12 ngazibuza ukuthi zenzenjani izingane ezinganaye umamncane onolwazi ngobuchwepheshe?

Okwenzeke kumshana wami kucishe kufana nokwenzeka kimi ngiqede umatikuletsheni ngifisa ukuya eNyuvesi. Ngangingafakanga isicelo sokufunda ngakho-ke, ngagcina ngimile ngaphandle kweNyuvesi Yezobuchwepheshe yase-Tshwane ukuze ngithole noma iziphi izifundo ezazisatholakala ukuze ngifake izicelo.

Akukhona ukuthi ngangingaphasanga kahle, ukuthi nje ulwazi olumayelana nezicelo zaseNyuvesi lwalungatholakali mahhala ezinganeni zasemakhaya futhi yayingekho i-inthanethi ukuze ngenze ucwaningo. Ngangingazi ukuthi ngidinga ukufaka isicelo ngonyaka owandulele ukuze ngingene eNyuvesi. Ngangicabanga ukuthi imiphumela yami emihle izongisebenzela.

Ngikhumbula ukuthi esikoleni engangifunda kuso sake saya kanye lapho esasichazelwa khona ngemisebenzi.

Ngabona ngesikhathi ngime ulayini omude wokufuna ukufaka izicelo sesidlulile isikhathi ukuthi ngsenkingeni enkulu njengoba lo layini wawufana nolayini wabavoti bango-1994. Kwasekudlule isikhathi isingekho into engingayenza ngangasithola isikhala kwizinto ezimbili engangizikhethile.

Kwagcine kungilungele, kodwa ukuba nengxoxo nabafundi bakamatikuletsheni esikoleni sami samabanga aphezulu kuleli sonto kuveze ukuthi lesi isikhathi esinzima kangakanani ezinganeni zasemakhaya.

Iningi lalezi zingane zidlula entweni efanayo, eminyakeni engu-17 kamuva. Singalindela kanjani imiphumela engcono konjiniyela nakososayensi ekubeni kusanezikhala ezinkulu olwazini olubalulekile?

Kuthiwani ngendawo izingane ezingaya kuyo ukuze zithole usizo ngezicelo zaseNyuvesi ngoMandulo? Ngingabala amahhovisi kaMasipala amahlanu esifundeni sami angenza lokhu.

Akukhona ukuthi izingane azifuni ukuba yingxenye yamakhono abalulekile adingekayo ukuze kwakhiwe izwe. Kodwa akekho okwenze kwaba yinto ehamba phambili ukugxila ekwaziseni abafundi bezikole zamabanga aphezulu ukuthi yini edingwa umhlaba kanye nemisebenzi edingeka kakhulu.

Sinezingane eziphelelwe ithemba futhi ezizokhetha noma yini ukuze zifunde. Umama wami ongasekho ubengitshela ekufundiseni ukuthi uthando kuphela olungaba nomthelela kubafundi ngoba kumele ukhathalele izingane ezenza kahle futhi uzinikele ekuqinisekiseni lokho.

Ingabe uthando alusekho kithi sonke njengoba lento ilokhu iziphindaphinda iminyaka emingi esidlulile, nanti nezwemanje libhekene nokucishwa kukagesi amahora angu-12 kusobala ukuthi siyawadinga lawa makhono?

Izihloko zakamuva