Lubhalwe ngu-Everson Luhanga
I-Green Connection itshele izinhlelo zokudla zekhomishini ukuthi abadobi abadobela ukuziphilisa babhekene nendlala, ukulahlekelwa yimali engenayo kanye nezikweletu ezikhulayo.
Abadobi basePort Nolloth, eDoring Baai, eSaldanha Bay, eMossel Bay nase-Eastern Cape bachaze ububha obudlanga emiphakathini yabo.
Izinkulungwane zemindeni ngasogwini lwaseNingizimu Afrika zivuka ngaphambi kokuphuma kwelanga ukuze ziyodoba olwandle. Nokho abaningi bakuthola kunzima ukubeka ukudla ematafuleni abo.
Abadobi abadobela ukuziphilisa batshele Ikhomishana Yamalungelo Esintu YaseNingizimu Afrika (i-SAHRC) ukuthi ukuphila kuba nzima unyaka nonyaka, nakuba behlala eduze kwemithombo yokudla ecebile kakhulu ezweni.
I-Green Connection yenza izethulo ekulalelweni kwezinhlelo zokudla zekhomishini. Le nhlangano ixwayise ngokuthi abadobi abadobela ukuziphilisa babhekene nendlala, ukulahlekelwa yimali kanye nokukhuphuka kwezikweletu.
UKhetha Buthelezi weThe Green Connection uthe ukudla olwandle akuwona nje umkhiqizo. “Kuwukuphila, isiko nesithunzi emindenini yasogwini,” kusho uButhelezi.
Abadobi bathi amanani akhokhelwa izinhlanzi ehle kakhulu. Ngesikhathi esifanayo, izindleko zikaphethiloli, ezokuthutha, ukugcinwa nokupakishwa zilokhu zikhuphuka. Ngemva kwezindleko, imindeni eminingi isala ingenalutho.
UWalter Steenkamp wasePort Nolloth uthe ngonyaka odlule abanye abadobi abazange bahole nhlobo. Uwuchaze ngokuthi “uKhisimusi Omnyama” emiphakathini yasogwini.
E-Doring Baai, u-Deborah De Wee uthe abadobi besifazane sekuphele iminyaka emibili bengenayo imali ngemuva kokumiswa kwezimvume. Manje amakhaya ancike ezikweletini nasekusekelweni yizihlobo.
ESaldanha Bay, uKristie Links uthe izinkathi zokudoba zimfushane futhi ukufinyelela ezindaweni zokudoba kwehlile. Izikebhe zezimboni ziyaqhubeka nokusebenza kuyilapho imindeni yendawo ilambile.
U-Emelin Mitchell waseMossel Bay uthe eminye imifelandawonye yathatha imali ebolekiwe elinganiselwa ku-R10 000 ukuze iphile. Ukwesekwa okuthenjisiwe akukafinyeleli emiphakathini.
E-Eastern Cape, uReinette Melisa Pullen uthe abesifazane abangenazo izikebhe noma izimvume abakwazi ukudoba noma ukuhola. Abaphakathi balawula amanani, bashiye imindeni ingakwazi ukuhlangabezana nezidingo eziyisisekelo.
Abadobi bathe bafuna ukufinyelela ngendlela efanele, iholo elizinzile kanye nelungelo lokondla imindeni yabo ngesizotha.
Esithombeni esingenhla: Abadobi abadobela ukuziphilisa balungisa izinhlanzi zabo ogwini lwaseNingizimu Afrika.
Umthombo wesithombe: Sithunyelwe
